Het wonder van eenvoud

Ziel

2012-01-10T06:56:00.000-08:00

De ziel is onuitdrukbaar ", zei Aristoteles en vele anderen in allerlei bewoordingen.
Toch is over niets anders meer gezegd en geschreven dan over de ziel.

Er zijn uitdrukkingen die bewijzen dat veel mensen de ziel als persoonlijk bezit beschouwen en dat er dus meerdere zielen zouden zijn: " Zoveel zielen zoveel vreugd " en " zieltjes winnerij ". Of " red onze zielen " (s.o.s.)

Pas als we dood zijn laten we de ziel los: " het ontzielde lichaam ". Door reincarnatie worden zielen, bevrijd van de ene vorm, weer gevangen in een andere vorm.

Wat bedoelen we met " ziel ". Ieder wezen heeft een vast , vloeibaar en of gasvormig lichaam met vermogens.De geest is een product van de werking van de hersenen.
We kunnen de werking van ons lichaam en geest zintuigelijk waarnemen en steeds beter verklaren.

Daarbij geloven velen in een universele macht, die geen vorm, tijd en ruimte kent. Met bewoordingen zoals chi, anima, prana , alya , iets , niets of alles. Waarom zou die macht en de ziel niet dezelfde zijn.?

Als we liefde zijn, kunnen we ons heelal voelen .
Dan worden we vanzelf die ene ziel gewaar die door alles en iedereen heengaat.

Of willen we toch liever persoonsgebonden een ziel op naam.?

Geldig lenen

2011-12-19T04:19:00.000-08:00

Wanneer je zonder gelijkwaardig, waardevast en courant onderpand geld leent om te consumeren is het leed al geschied.

Want bij onveranderd leefpatroon en zonder zekerheid van hogere inkomsten in de toekomst staat al van te voren vast dat je niet in staat zult zijn om de schuld af te lossen.

Leen je " geldig ", met onderpand zoals bijvoorbeeld een gouden armband, dan verbeur je weliswaar die armband omdat je je lening niet kunt terugbetalen maar je hebt dan ook geen schuld meer.

Natuurlijk is het beter om niet te veel milieuvervuilende hebbedingetjes te kopen of om je niet klem te eten en lam te drinken.

Als je niet afhankelijk bent van al die consumptieve prikkels dan ben je een vrij mens. Dan kies je bewust en geniet je het meest.
Je werkt dan ook mee aan het schoonhouden van de aarde. Dat is welvaart.

Emotionele bevrediging kun je ook bereiken door zelfzorg
Het is duurzaam en kost niets.

Liefde zijn

2011-02-19T04:05:00.000-08:00

Het vermogen om liefde te zijn is aangeboren. Conditionering zorgt dat we afgescheiden zijn van alles wat is.
Als het ons lukt boven die conditionering uit te stijgen kunnen we liefde zijn.

Vroeger sloeg ik geconditioneerd een wesp van mij af, want wespen kunnen steken, dus daarvoor had ik angst.Maar nu ben ik liefde voor een wesp op mijn hand die zich daardoor veilig voelt en zich uitgebreid zit te wassen. Een soort wezen waaraan ik eindelijk na 69 jaar door liefde te zijn ook liefde en schoonheid beleef.

Maar daarvoor moest ik wel eerst boven mijn geconditioneerde angst uitstijgen. En zelfs dan lukt het me de ene keer beter dan de andere keer.

In mijn compound in Saudi Arabia werd ik een keer s'-nachts wakker van het geluid van naar later bleek een grote kakkerlak. Ik deed het licht aan en trapte uit angst de goedzak, die nog lekker " nakrakte ", dood. Ik trapte als het ware de angst van mij af,zonder deze daadwerkelijk door mij heen te laten gaan.

En dan te bedenken dat ik in het vrije veld vol liefde ben voor kakkerlakken en ze geen kwaad zal doen...

Hoe komt het dat ik op een zelfde soort dier in verschillende omgevingen anders reageer.? Je kunt je ervan af maken door te stellen dat de kakkerlak in mijn compound niet op de juiste plaats en het juiste tijdstip rondliep. Dan blijf je zelf buiten schot maar doe je jezelf ook tekort.

Als baby lag ik alleen in een verre uitbouw van het huis van mijn grootouders en verstijfde van angst voor het geritsel ,veroorzaakt door muizen, in het donker.Ik was te klein om te beseffen dat het muizen waren. Liet de angst niet door mij heen gaan.

Had ik maar gehuild om mijn angst te uiten en om hulp te vragen. Omdat die angst "verstijfd " is gebleven heb ik hem nooit geheel overwonnen en werd een kakkerlak de dupe maar het had ook een ander ritselend dier of mens kunnen zijn.

En dan te bedenken dat wij enkele jaren, als het winter werd, bij ons thuis een veldmuis te gast hadden die in de woonkamer heen en weer rende en zelfs brutaalweg op de bank sprong om noten en kaas te " ritselen ". Toen hij na twee winters niet meer kwam opdagen miste ik hem !

Hoe kun je boven je geconditioneerde angsten, vooroordelen en veroordelingen uitstijgen. Daarvoor moet je veel (ver)werken, je angsten overwinnen en kun je het even benauwd krijgen.Soms heb je daarbij wat hulp nodig.

Maar je moed en inzet worden beloond: je zal meer genieten van jezelf en al het andere wat is. Dan voel je je ook heelal en komt de vrede ook weer wat dichterbij.

Heelal voelen

2010-09-26T06:32:00.000-07:00

Ik liep met een aantal kleinkinderen in de bossen en op de hei in Drenthe (het had overal kunnen zijn) en we zaten in onze " oer "

Het was in het nu niet relevant hoe de bomen en planten heetten, of de geiten en runderen nu respectievelijk landgeiten of Schotse Hooglanders waren, hoe de torren heetten waren we vergeten evenals waar de stenen,die wij vonden vandaan kwamen: wij namen daardoor ieder wezen zo zuiver mogelijk waar.Er was geen afgescheidenheid.

Jaren geleden was ik voor mijn werk in het Midden-Oosten en ik herinner mij de momenten in Abu Dhabi en Yanbu dat ik samen met een aantal arabische mannen tijdens de nacht in de woestijn zat. Wij begrepen zonder elkaars naam, godsdienst en taal te kennen. Er was geen afgescheidenheid.

Als het je lukt je conditionering te over stijgen kun je liefde zijn.

En ben je liefde dan voel je heelal: het besef dat alles en iedereen met elkaar is verbonden. Maar met behoud van een eigen identiteit want ieder wezen is uniek gevormd.

Voetjevechten

2010-06-15T03:49:00.001-07:00

Voetjevrijen met jezelf of met een ander is een prettige bezigheid. Evenals vingers en lippen nemen tenen een groot deel van het tactiele gebied in de hersenen in beslag en zijn dan ook heel gevoelig.

Maar je kunt natuurlijk ook voetjevechten met jezelf. Je bent toeschouwer, speler en scheidsrechter tegelijkertijd. De emoties van het winnen en verliezen gaan door je heen. Of neem je genoegen met onbeslist? Vecht je van voet tot voet, teen tot teen of gooi je alle tenen in de strijd.

Je voelt als het ware ook wat de ander voelt bij het teentjelichten of bij een harde attack. Je bent in tweestrijd met jezelf maar ook weer niet... Ook goed voor de doorbloeding en je beenspieren.

Doe ook aan goede kopzorg . Want wordt niet alles wat je denkt en doet vanuit je hoofd geregeld ?

Goed gewicht

2010-05-01T08:28:00.000-07:00

De hoeveelheid energie,bouw-en brandstof,die je middels voedsel en drank nodig hebt is voor iedereen uniek en wordt onder andere bepaald door lichaamsbouw,leeftijd, geslacht en lijfstijl.
Eet in ieder geval met dankbaarheid en devotie.

Neem een schriftje en een goede kcal wijzer en schrijf iedere dag op wat je eet en drinkt met de kcal erbij. Tel de kcal van een dag bij elkaar op en noteer ook die totalen. Bereken per maand het gemiddelde verbruik per dag.

Weeg je iedere dag bij voorkeur op dezelfde weegschaal, steeds met dezelfde of zonder kleren aan.

Dan wordt je je bewust van wat en hoeveel je eet en drinkt,wat je werkelijk nodig hebt en krijg en houd je het gewicht dat bij jou past.

Zo ontdekte ik na een half jaar dat ik gemiddeld 1650 kcal per dag nodig heb om op het goede gewicht te komen en dat te behouden. Let wel: dat past bij mijn bouw, leeftijd, geslacht en lijfstijl.

Terwijl ik mij al die tijd heb laten leiden door info in de media dat een man gemiddeld 2500 kcal nodig heeft...

En als ik nu soms uit ballorigheid of om een beetje te spelen veel eet en of drink, dan voel ik precies wat er in mijn lichaam gebeurt, er moet dan flink overgewerkt worden, en zorg ik er daarna weer voor om in balans te komen. De beloning is zoet.

Niet geschikt voor mensen die op medische gronden iets anders voorgeschreven hebben gekregen. Raadpleeg bij twijfel altijd een arts.

Dood gewoon leven

2010-03-03T00:38:00.000-08:00

Dit zou jouw as kunnen zijn, die rest van lichaam en geest. De angst voor de dood is verstijfd, rigor mortis, en heb je diep begraven maar leidt een eigen leven en heeft veel invloed op je doen en laten.

Je moet eerst een beetje sterven, je bewust zijn dat er een ziel is die door jou en ieder ander wezen heen gaat, om door je doodsangst heen te gaan. Wacht niet tot je terminaal bent, want dan doe je jezelf tekort.

Vertelwerk

2010-02-28T02:16:00.000-08:00

Waaraan denk je wanneer je dit telwerk ziet. Het verstand zegt een constructie met bollen en een telfunctie waarvan de uitkomst twee is.
Maar emotioneel kan het ook drie zijn, bijvoorbeeld bij een gekoesterde kinderwens of één, na een scheiding.

Breng je het qua kleur in verband met Spanje.? Of heb je een blauwtje gelopen. Ben je graag alleen of juist met z'n tweetjes. Heb je iemand verloren. Voel je pijn of genot of voel je misschien angst.

Wat een rood rotballetje...........
Zo had ik een hekel aan het rode gebreide pakje, dat ik als vierjarige droeg, omdat de wol zo kriebelde en ik dat gevoel blijkbaar niet door mij heen heb laten gaan. Misschien daarom heb ik nog steeds moeite met de kleur rood.

Ik voel nu gekriebel en heb opeens niets meer tegen rood. Het was in wezen een mooi pakje wat mijn oma had gebreid en zat lekker. Rood balletje wat ben je mooi.

De context waarin mensen de emotie , die ze aan een waarneming koppelen, beleven heeft ook grote invloed op de waardering.

Een treffend voorbeeld is die van een wereldberoemde violist die overal volle zalen trok en een keer in de metro te NY onaangekondigd en zonder verdere entourage ging zitten spelen en geen blik waardig werd gekeurd ergo: veel mensen keken boos omdat het hun irriteerden dat hij daar zat te spelen !

Telwerk vertel verder. Kijk ook eens op brein bezemen.

Brein bezemen

2009-10-29T03:01:00.000-07:00

In de baarmoeder krijgt de vrucht al vanaf de conceptie “ indrukken” en de emoties van genot, angst , schrik e.d. , die aan die indrukken worden gekoppeld , bepalen de waardering. Die wordt mede beinvloedt door de context waarin de indruk wordt beleefd.

Stel je zit even klem en neemt op dat moment een bepaalde geur waar. Het kan best zijn dat die geur dan niet als prettig wordt ervaren, ook niet in je latere leven. Je hebt het nare gevoel van klemzitten dan gekoppeld aan die geur.

Misschien heb je door het klemzitten ook al een "verstijfde" beklemmingsangst, een negatieve emotie die je niet door je heen hebt laten gaan.

Daarom is het brein van de mens bij geboorte al geen tabula rasa meer en kan zelfs al “ aangekoekt “ zijn met niet geheel verwerkte emoties.

Je fysieke lichaam is gewoon wat het is: beklede skeletbouw met o.a.een pomp, leidingwerk, tank, filters,beluchters en een centrale regelkamer. Je hoeft alleen maar de juiste en voldoende brandstof in de tank te doen, het systeem door te laten stromen en enig onderhoud te plegen. Genetisch bepaald met mogelijkheden.

Maar dagelijks roepen beeld, geluid, tast, reuk en smaak emoties bij ons op die de goede werking van het systeem en ons doen en laten beinvloeden. Onze gedachten, geneuzel van de nieuwe hersenen, roepen ook allerlei emoties op.

Het zijn juist de negatieve emoties, zoals angst, die we niet door ons heen laten gaan. Ons brein kan het daardoor niet verwerken en raakt, zoals dat ook bij onze darmen het geval is, aangekoekt. Dan wordt de essentie van de waarnemingen niet geheel en niet zuiver meer opgenomen en reageren wij ook niet meer zuiver.

En daar doen wij onszelf maar ook andere wezens tekort mee. Het vreet daarbij veel energie, die aangewend als wij liefde zijn en ons heelal voelen, " grenzeloos " is en een enorme meerwaarde krijgt.

Het is naar mijn mening van levensbelang dat vooral opvoeders er op letten dat kinderen hun emoties door zich heen kunnen laten gaan. Dat vraagt inzet, alertheid en invoelingsvermogen maar het is het waard want het jonge brein raakt dan niet snel aangekoekt met onverwerkte emoties.

Kijk en voel ook eens wat het vertelwerk te (ver)tellen heeft.

Geurgeheugen

2009-05-06T02:01:00.001-07:00

Ons geurgeheugen zit in een basaal deel van ons brein.

Geurherinneringen zijn direct en roepen een bewuste staat van zijn op.

Zo raakte Proust in verrukking toen hij een cakeje in de thee doopte en de geur hem deed denken aan zijn jeugd.

Maar je kunt ook bij het ruiken van plastic herinnerd worden aan het infuuszakje in het ziekenhuis. Positieve maar ook negatieve associaties.

In de geriatrie blikken oudere mensen terug o.a. door te ruiken aan " ouderwetse " geurstoffen. Een vorm van reminiscentie.

Het is interessant om te weten of en hoe het geurgeheugen wordt geactiveerd bij mensen met een reukstoornis zoals anosmaten, kakosmaten, parosmaten en phantosmaten.

Helderruikendheid

2009-05-03T08:42:00.000-07:00

In het voorjaar van 1994 rook ik de dood. Een laurierachtige geur. Dan denk je eerst aan jezelf maar ik was zo bekend met mijn eigen lichaamsgeur dat ik gelijk wist dat ik het niet was.

Ik droomde in die tijd een keer dat ik een grafrede hield bij de begrafenis van naar ik dacht mijn vader. Toen ik enkele dagen daarna mijn vader, de naamgever van mijn dochter, bezocht rook ik bij het afscheid in zijn richting maar nam niet de geur van de dood waar.

Enkele weken later openbaarde zich bij mijn dochter een tumor op de hersenstam waaraan zij begin 1995 is overleden. Waarschijnlijk heb ik onbewust geweten dat zij het was die de geur van de dood om zich heen had maar had ik dat verdrongen.

Ik moet toen dus helderruikend zijn geweest, ook op afstand, en het kan dan ook niet anders dat energieën van iemand waar ik zielsveel van hield en erg bij betrokken was in geur werden omgezet en naar mij toe zijn gezonden.

Het lichaam of een deel van het lichaam straalt energie uit wat opgevangen kan worden door een helderruikend persoon.

Iemand die helderruikend is kan behalve de (naderende)dood ook dingen die hij ziet, zonder dat die een geur afgeven zoals op een foto of op de tv, ruiken. Dat laatste zou echter ook uit het geurgeheugen kunnen komen.

Ook zou een helderruikende ziektes kunnen ruiken maar daarbij moet gezegd worden dat lichaamseigen geuren een goede graadmeter zijn van onze constitutie en er met behulp daarvan dan ook tegenwoordig weer door dokters diagnose wordt gesteld.

Zelfbevrediging

2009-04-21T02:41:00.001-07:00

Je veilig en verbonden voelen met jezelf en daardoor ook met je omgeving. Een lichaam dat feilloos aangeeft wat goed en niet goed voor je is. Wat je nodig hebt aan voeding, drank, activiteit en rust.

Je emotioneel bevredigd voelen van binnen uit en niet meer afhankelijk zijn van " genotmiddelen " van buiten af. Dan kies je bewust en geniet je het meest.

Wanneer je dicht bij en aan jezelf komt, gebruikmakend van je oerzintuigen de reuk en de tast, gebeurt er iets bijzonders. Door prettig huidcontact en massage komen er lichaamseigen stofjes vrij, zoals oxytocine , die er voor zorgt dat je je rustig en vredig voelt , en endorfinen die pijnonderdrukkend werken maar ook zorgen voor een gevoel van geluk.

Er treden ook bio-chemische veranderingen op. Zo maken we onder andere minder van het stresshormoon cortisol aan. De spijsvertering en stofwisseling verbetert: dat bevordert een goed gewicht en kan meehelpen de bloeddruk te verlagen.

Veel mensen , zeker de oudere mens, leven zelfstandig maar alleen, door het verlies van een partner of andere familieleden, en ontberen veelal de aanraking van zijn of haar eigen lichaam.

Zonder het personeel en mantelverzorgers tekort te willen doen, is dat ook vaak het geval bij de in zorginstellingen wonende mens. Er wordt wel gesnoezeld en oudere mensen blikken terug o.a. door te ruiken aan " ouderwetse " geurstoffen. Een vorm van reminiscentie.

Op bewust aan jezelf voelen, zelfbevrediging wordt bijna uitsluitend in verband gebracht met sexualiteit, rust nog een zeker taboe en dat is de reden dat er nog weinig aandacht aan wordt besteed.

Naast gevoel is reuk van levensbelang. En wat is er nu vertrouwder dan je eigen lichaamsgeur, die je je hele leven bij je draagt. Het is de meest betrouwbare graadmeter hoe het met je is gesteld.

Het geeft dan ook een hele kick om aan jezelf te ruiken en te ervaren dat je door een goede " lijfstijl " ( voeding , beweging en hygiene) naar gezondheid geurt.

Vrede voelen bevredigt

2009-04-15T08:28:00.000-07:00

De wereldvrede is weer iets dichterbij gekomen nu blijkt dat de mens nog maar de enige hindernis is. Na een kort vredesoverleg waren de duif en de kabouter het daar over eens.

Want wij bedenken en maken al het wapentuig en herdenken wij niet de doden die door ons toedoen hadden kunnen blijven leven en bouwen we niet weer op wat wij eerst hebben platgegooid. Exercities die ieder weldenkend mens zinloos vindt maar het gebeurt toch. Hoe komt dat.

Iedere vredesmissie begint bij onszelf. Zet gemachtzucht en hebzucht van je af en stijg boven je conditionering uit. Dan kun je liefde zijn en je heelal voelen.

Maar neem je al die moeite als je nog niet het voordeel van vrede kunt voelen en onvrede en geweld,al of niet aangedikt in de media, dagelijkse kost zijn. Door het opstapelingseffect is je brein aangekoekt.

Vergelijk het met iemand, die verlekkerd aan een vette hap loopt te kluiven en van een passant te horen krijgt dat het beter is om die vette hap voortaan te laten staan. Dat komt niet aan omdat het voordeel van verminderd gewicht en schone darmen niet gevoeld wordt en niet tegen het gevoel in het nu opweegt.

Een beetje vette hap hoef je overigens niet altijd te laten staan:het kan de darmen smeren.En zo hoeft ook de vrede niet altijd " lief " te zijn. Een eerlijke bodycheck of tackle tijdens sport en spel mag.

Alleen vrede voelen bevredigt en zolang dat gevoel er niet is blijft onze geest onbewust onvrede en geweld slikken,zoals maag en darmen blijven vragen om een vette hap. Heb je de moed om er nu iets aan te doen.?

Of geniet je soms van waanzin, haat, jaloezie, hebzucht, pijn, agressie, angst, geweld of machtswellust. Ben je misschien gemakzuchtig. Is je brein aangekoekt ? of verdien je aan onvrede en geweld. Zeg eens eerlijk.

Kopzorg

2009-01-27T06:27:00.000-08:00

Dat beweging goed voor je lijf is weten we allemaal maar daarbij zien wij de musculatuur van het gezicht bijna geheel over het hoofd. En dat terwijl er naar ons gezicht het eerst wordt gekeken, ons visitekaartje dus.

Wel eens gehoord van voorhoofds-, oogkring-, ooglid-, neus-, wang-, mondkring-, grote jukbeen-, trompet-, kin-, mondbodem-, tongbeen- en brede halsspier. Of van wenkbrauwrimpelaar.?

Met eenvoudige gezichtsoefeningen worden slappe spieren weer stevig en klaart je gezicht op.

Je “ neurale netwerk ” doorbloedt ook beter en dat komt je denken en doen ten goede. Want wordt niet alles vanuit het hoofd geregeld.?

Roken ruiken gerookt

2008-07-09T07:21:00.001-07:00

Je hoeft het roken niet te laten, mag wel, als je je lichaam maar genoeg tijd gunt om " nuchter " te zijn. Dan voel je feilloos aan wat goed maar vooral wat niet goed voor je is.

Veel rokers krijgen te maken met een verminderde reuk-en smaakzin. Dat is op zichzelf al vervelend genoeg maar kan er toe leiden dat er veel zout gebruikt wordt om het voedsel op smaak te brengen. Ook schijnen rokers minder groente en fruit te eten omdat het als minder smakelijk wordt ervaren. Weinig vezels en vitaminen dus.

Nicotine zou ook hormonale gevolgen hebben en bevordert met name de proteogenese, wat inhoudt dat rokers meer spiermassa hebben en een hogere eiwitbehoefte en eten daarom meer vlees. Zij krijgen veelal veel verzadigde vetten naar binnen.

Veel rokers denken bij het stoppen van roken zwaarder te worden. Nicotine bevordert in lichte mate de stofwisseling en bij het stoppen met roken worden er dus minder snel calorieën verbrand. Ook je reuk en smaak worden weer beter. Dit kan de eetlust bevorderen.

Maar ook komen veel mensen, die stoppen met roken, vaak aan doordat zij als vervanging voor het roken gaan snoepen en of meer alcohol gaan drinken. Dat is naar mijn mening het beste bewijs dat te veel roken, net zoals teveel eten en teveel alcohol drinken, een mentaal-emotionele oorzaak heeft.

Een vingertip : strijk regelmatig met je vingers langzaam en zacht heen en weer langs je boven-en onderlip. Als je vingers en lippen elkaar raken worden de grootste tactiele gebieden van de hersenen geactiveerd. Dat geeft, ook aan niet rokers, grote emotionele bevrediging.

Snuffel ook maar eens goed aan jezelf. Ruik je naar rook of naar gezondheid.?

Veilig voelen

2008-04-09T00:51:00.000-07:00

De tast laat voelen hoe iets of iemand of jezelf aanvoelt. Men kan voelen met de zenuwen die in de huid zitten.

Deze huidsensoren, of zenuwuiteinden, sturen signalen over de sensatie die ze waarnemen naar de hersenen.

Maar de lichamelijke aanraking veroorzaakt innerlijk ook een
" emotionele " reactie, zoals liefde of haat, verdriet of blijdschap, afkeer of affectie, schrik en angst, die aangeboren maar ook aangeleerd kan zijn. Dat uit zich dan in houding en gedrag.

Stel dat iemand in het verleden bij herhaling is betast of geslagen, dat als negatief heeft ervaren en dat nog niet verwerkt heeft. Dan kan een als liefdevol bedoelde en zuivere aanraking, van iemand anders in het heden, een schrikreactie veroorzaken.

Door bewust en veelvuldig aan jezelf te voelen overstijg je het jij en ik en kun je ook " ongeconditioneerd " open staan voor het aanraken of de aanraking van een ander.

Prenatale wijsneus

2008-01-23T03:19:00.000-08:00

De neusplaten, de placodes nasalis, zitten net boven de oermond. Ze ontwikkelen zich tot reukgevoelige slijmvliezen. Ze zorgen er ook voor dat een deel van de grote hersenen naar de neusplaat toegroeit. Deze verbinding vormt het reukkanaal, een uitgroeisel van de hersenen die reukinformatie doorgeeft zodat de hersenen deze kunnen interpreteren.

Omstreeks dag 40 zijn deze slijmvliezen diep in het hoofd begraven doordat de neus eromheen is gegroeid. Weefselplooien groeien naar binnen. Op die plaatsen ontstaan de neusgaten. Als dit is voltooid ontwikkelen zich andere plooien tussen de neusplaten in om de twee neusgaten van elkaar te scheiden. Ook worden plooien gevormd onder de platen, om het gehemelte te vormen. Het gehemelte dient om de neus en mond van elkaar te scheiden.

Evolutionair is er veel veranderd sinds er in de "oersoep" losse cellen ronddreven die door pheromonen of geuraantrekkers en of tast zich tot een veelcellig organisme samenvoegden. Andere zintuigen zoals de visus en het gehoor zijn inmiddels voor de mens ook belangrijk geworden maar dat het embryo al in een vroeg stadium van de ontwikkeling een " prenatale wijsneus " wordt mag een bewijs zijn van het oer van onze reukzin.

Vertrouwde geur

2008-01-09T06:53:00.000-08:00

Lichaamseigen geuren worden meestal geassocieerd met zweetgeuren van de oksels, het intieme sexuele uitscheidingsvocht of een zweetvoeten lucht. Maar ook met winden laten en een slechte adem.

Het taboe op lichaamsgeuren stamt vooral uit de tijd dat bijna iedereen naar afgewerkt zweet en ongewassen kleding stonk en het met de mondhygiene ook niet best gesteld was.

Waarmee niet gezegd dat er nu geen viespeuken meer zijn. En je treft het niet als die in je directe werkomgeving verkeren. Voor bijna alle situaties op en om het werk zijn er Arbo-wetten, je mag niet te zwaar tillen, niet roken op kantoor, om een muisarm te voorkomen mag je niet te lang achter de pc zitten, niet te lang rijden in een bus , je moet daglicht hebben en voldoende pauzes krijgen, maar over het recht op een frisse lichaamsgeur wordt niet gerept.

Lichaamseigen geuren hebben door de eeuwen heen ook in positieve zin in de belangstelling gestaan.

Zichzelf ruiken, de veranderingen van de geur in het eigen lichaam nagaan, betekende bewustwording van de aard van het wezen van de mens. Wanneer Pauline Quenu de geuren van haar adolescente lichaam bespeurt, beleeft ze haar bestemming als vrouw.

Het narcisme van het “ grote meisje ” schept evenveel behagen in het opsnuiven van haar eigen geuren als de tastbare blikken die over haar lichaam dwalen.

David voelde zich op oudere leeftijd gesterkt door de geur van naakte meisjes in zijn bed. Capivaccius bewerkstelligde op dezelfde wijze de genezing van een jonge, ziekelijke aristocraat , terwijl Boerhave zo een wegkwijnende Duitse prins behandelde.

De geneesheren van Montpellier stelden dat het te vaak wassen een verzwakking van de sexuele lusten tot gevolg zou hebben en Bordeu beweerde “ krachtige geurende mensen ” gekend te hebben die ten gronde waren gegaan aan verregaande ontgeuring waardoor ”alles wat het geslacht kenmerkt was uitgeblust.”

Jonge getrouwde vrouwen, merkte Socrates al op, hoeven geen parfum te gebruiken omdat van hun persoon al de zoetste geuren uitgaan.

De waarneming van lichaamseigen geuren gaat veelal met veel emoties gepaard: slechte herinneringen bijvoorbeeld aan ouders of ex-partners en bepaalde gebeurtenissen hebben veel invloed op de wijze van beleving.

Ik vroeg op diverse fora “ Hoe ver kun je gaan bij het ruiken aan jezelf of anderen en vind jij lichaamseigen geuren ook aangenaam of juist niet. “

Op " digitaal veilige afstand " blijken mensen bereid taboes te doorbreken en ook confessies te doen. Enkele reacties:

Je gaat meestal vaak zweten als je een slechte conditie hebt. Als je tijdens het sporten gewoon heel veel zweet, doordat je heel hard doorsport, zweet je in normale dagen echt veel en veel minder en je zweet stinkt ook dan veel minder. Ik vind zo'n oplossing toch echt wel beter dan al die chemische rotzooi.!

Ik verkies nog altijd een lekker vrouwenlijf dat zachtjes ruikt naar oestrogenen dan een opgepoetste dame die al op 100 meter afstand ruikt naar een deo.

Stel: je kunt op een dag 1 minuut ruiken, welke geur zou je dan het allerliefst willen waarnemen? Wat een leuke vraag! Ook wel een heel lastige... Ik denk dat ik eerst zou willen weten hoe ik zelf ruik. Hmmm, 't lijkt me nu al heerlijk!

Ik ben een echt geurenmens. Ruiken is één van mijn favoriete bezigheden. Mijn vriend ruikt heel lekker! Qua lichaamsgeur bedoel ik dan, hè! Ik vind het weleens fijn als hij een beetje (ècht een beetje) naar deo of parfum ruikt, maar het opwindendst vind ik nog altijd de gewone lichaamsgeur. Ik knap er zelfs ongelooflijk van af als je al van kilometers afstand iemand zijn parfummetje ofzo kunt waarnemen! Dat vind ik dus misselijkmakend...geef mij dan maar een gewone frisse zweetgeur !

Op mijn 15 deed ik het in een varkenstal met een man van 30. De lucht van deze dieren zat aan heel mijn lijf. Sindsdien moet mijn huidige man eerst goed ' stinken ' wil ik de liefde met hem bedrijven.

Voor de juistheid van de volgende reactie sta ik niet maar het is wel voer voor endocrinologen:

Ik wordt niet alleen opgewonden van het snuffelen aan ongewassen oksels van mannen maar ik krijg er ook spontaan eisprongen van.
Op zich is het wel logisch dat als de eisprong bijna plaatsvindt deze getriggerd kan worden door de geur van leuke feromoontjes.......
Het is gunstig als de eisprong plaatsvindt als de paringsdans ( het versieren zeg maar) tussen mensen begint, dan is de kans op een eventuele bevruchting het grootste..Zal ook wel iets met verdrongen instincten te maken hebben. Ik ga maar eens lekker snuffelen, denk ik.

Mensen doen vaak hun uiterste best om lichaamseigen geuren te maskeren.
Maar zijn al die pogingen om anders te ruiken dan naar jezelf wel wenselijk.

De stoffen die verantwoordelijk zijn voor lichaamseigen geuren zijn er vele en worden gevormd doordat componenten die in de verse uitscheidingsproducten aanwezig zijn door het mengsel bacteriën op de huid kunnen worden omgezet.

Eccrine zweetklieren hadden, samen met de sebaceous klieren, het doel de huid te verzorgen en te beschermen tegen microbiële invasies. Opmerkelijk genoeg hebben de eccrine klieren zich juist bij ons ontwikkeld tot een essentiële factor in de warmteregeling.

Vochtregulering gaat gepaard met de regulering van zouten om osmotische processen te controleren. De mens onderscheidt zich in het vermogen van de eccrine zweetklieren om het zout terug te winnen uit het zweet. Daarmee wordt voorkomen dat er grote hoeveelheden zout verdwijnen.

Geschat wordt dat er verdeeld over een lichaam zo’n 2-4 miljoen eccrine klieren aanwezig zijn. In het algemeen zijn er zo’n 100-200 klieren per cm2, maar dit kan oplopen tot 600-700/ cm2 op de handpalmen en voetzolen.

Het aantal klieren is gefixeerd en neemt niet met de leeftijd toe.
De dichtheid aan klieren bij kinderen is daarom groter dan bij volwassenen, maar bij kinderen is de hoeveelheid zweet geproduceerd per klier lager.

De apocrine klieren zijn groter en bevinden zich in de behaarde gebieden, voornamelijk in de oksels, bij de borsten en de onderbuik; bij mannen meer dan bij vrouwen. Deze klieren bevinden zich direct naast de haarzakjes. Vooral tijdens de pubertijd worden deze klieren actief.

Eveneens in de pubertijd ontwikkelt zich een tussenvorm van de eccrine en de aprocrine klieren; de apoeccrine klieren. Deze klieren bevinden zich voornamelijk in de oksels waar ze uit eccrine klieren gevormd zouden worden. De vocht uitscheiding van deze klieren kan wel tot 10 keer hoger zijn dan in eccrine klieren. Dit kan leiden tot overmatig zweten: hyperhidrosis.

De talg (sebaceous) klieren zijn verspreid over bijna het hele lichaam aanwezig en scheiden een olieachtige vloeistof (sebum) uit dat bestaat uit een complex mengsel van wax esters, cholesteryl esters, cholesterol en andere sterolen, squalene, koolwaterstoffen en triglyceriden.

De uitscheiding van de eccrine klieren bestaat uit een waterige vloeistof die meest onder thermische stress wordt uitgescheiden en die de volgende stoffen bevat: eiwitten, enzymen, glycoeiwitten, melkzuur, glucose, aminozuren ,anorganische zouten en ammoniak.

Daarnaast bevat de vloeistof stoffen die afkomstig zijn uit het genuttigde voedsel. Deze komen via het bloedplasma in de vloeistof. Het voedingspatroon beinvloedt de kwantiteit en kwalitatieve samenstelling van de voedingstoffen, de substraten, die op en in de huid vrijkomen en mede daardoor de vorming van lichaamsgeur.

De uitscheiding van de apocrine klieren bestaat uit een viskeuze melkachtige vloeistof die onder invloed van emotionele stress wordt uitgescheiden. De volgende stoffen zijn daarin aanwezig: steroïden, cholesterol, triglyceriden en eiwitten.

En hoe zou het zijn als je geen eigen lichaamsgeur had.

Er zijn ook mensen met een geurbetrekkingswaan, de hardnekkige overtuiging een slechte lichaamsgeur te verspreiden. Zij trachten vooral op een dwangmatige manier de gewaande geur te maskeren.

Mensen met deze waan dienen natuurlijk onderscheiden te worden van hen die reëel geen goede geur verspreiden door slechte hygiëne, zelfverwaarlozing of decorumverlies ten gevolge van organische pathologie, middelenmisbruik, eetstoornissen, chronische schizofrenie of ernstige depressie.

Maar als je naar ammoniak ruikt, bijvoorbeeld bij flinke krachtinspanning, waarschuwt je lichaamsgeur dat er door gebrek aan voldoende koolhydraten teveel aminozuren, waaruit stikstof vrijkomt, voor energie worden aangesproken.

Je hebt een goede " lijfstijl" door je bewust te zijn van wat je lichaamsgeur je te vertellen heeft. In het geval van de ammoniak geur neem je dan bijvoorbeeld een appel of een snee brood en drink je wat extra water.

Snuffel maar eens goed aan jezelf en stel zelf de diagnose.

Stress en angst

2007-12-12T07:27:00.000-08:00

Biologisch gezien lijken stress en angst op elkaar; bij alle twee beginnen er in je lichaam bepaalde stoffen vrij te komen en bepaalde veranderingen op te treden.

Cortisol, een glucocorticoide, wordt wel het stress-of angsthormoon genoemd omdat het vrijkomt bij elke vorm van stress en angst. Het zorgt ervoor dat bepaalde eiwitten in spieren en andere weefsels worden afgebroken waarbij glucose (energie) vrijkomt.

Deze energie wordt gebruikt om het lichaam weer terug te brengen in homeostase, de regulatie en handhaving van een evenwicht, opdat de toestand van het interne milieu in het lichaam, bloed en weefselvloeistof, stabiel blijft.

Op het moment van stress en angst komen ook adrenaline en noradrenaline vrij om het lichaam alerter te maken.

Een verhoogd gehalte cortisol in het bloed zorgt voor een verhoogde doorbloeding van de spieren en kan verantwoordelijk zijn voor angst-of spanningszweet.

En aangezien het primair niet dient voor het reguleren van warmte zal het zweet, afhankelijk van de omgevingstemperatuur, veelal minder snel verdampen. Dat kan niet alleen een klam gevoel geven maar ook van invloed zijn op het ontstaan en beleving van je lichaamseigen geur.

Cortisol, adrenaline en noradrenaline zelf kunen wij niet via de " normale " reukzin detecteren. Er is onderzoek gaande of een speciaal reukorgaantje, het Grueneberg ganglion(GG) dat een directe verbinding heeft met het hersencentrum voor reukzin, ook bij mensen chemische alarmsignalen kan oppikken.

Stress-en angsthormonen, ik noem ze verder " stofjes ", hebben meer invloed op ons lichaam dan we veelal vermoeden.

Omdat wij onze angsten en andere stressveroorzakers onderdrukken en rationaliseren, ik noem dat het geneuzel van onze nieuwe hersenen, laten wij deze fysiek niet door ons heengaan waardoor de spanningstoestand van het lichaam onnatuurlijk lang aanhoudt.

Dus ook de produktie van stresshormonen die daardoor lang in ons lichaam blijven circuleren en schade aan ons zenuwgestel kunnen aanrichten.Terwijl die stofjes oorspronkelijk waren bedoeld om razendsnel tot vechten of vluchten te besluiten.

Ik denk daarbij aan het moederhert dat, terwijl ze haar baby baart, met een mengeling van alertheid en angst op de toppen van haar zintuigen kijkt wat de leeuw doet die moeder en kind op afstand ligt te bespieden.Er worden bij haar ook stofjes aangemaakt die haar lichaam alerter maken.Normaliter zou de moeder vechten of vluchten maar door de baring kan zij dat niet.

De toestand waarin ze verkeert verandert echter snel met welke afloop dan ook. Daarbij heeft zij geen andere keuze dan om angst en stress door zich heen te laten gaan. Hierdoor komt het lichaam op tijd weer in evenwicht, worden de stofjes niet langer aangemaakt en circuleren deze niet onnodig lang door het lichaam.

Dit is geen pleidooi om maar niet meer naar de " psyche " te gaan en of geen medicijnen meer te slikken maar om mensen aan te moedigen emoties, ook die waarvan ons brein denkt dat ze niet prettig zijn zoals bijvoorbeeld faalangst en doodsangst, door zich heen te laten gaan. Het fysiek helpt daarbij een handje.

Je hoeft, als je angst en stress toont ,niet bang te zijn om je gezicht te verliezen.Je zult merken dat een goede omgeving er begripvol en met mededogen op reageert en dat geeft een opgelucht en veilig gevoel. Mijn opa, een man met straatwijsheid, zei vaak: " kijk Jan die persoon houdt zijn masker op en daar heeft hij last van."

Natuurzuiver

2007-12-12T05:08:00.000-08:00

De verleiding van snelle happen met veel vet en die van alcohol hoef je niet altijd te weerstaan, mag wel, als je maar zorgt dat er geen “ opstapeling “ van dergelijke voedingsstoffen plaatsvindt.

Alleen dan kun je bewust voelen wat voeding en drank voor uitwerking op je hebben en geeft je lichaam feilloos aan wat goed en vooral wat niet goed voor je is.

Hoe meer gifstoffen de lever moet uitfilteren, des te meer overwerkt en traag deze wordt. In de loop van de tijd, raken de spijsverteringskanalen en ontgiftingswegen verstopt wat resulteert in aangekoekte afvalproducten langs de darmwanden.

Dit, naast het bederf van de afvalproducten, berooft ons niet alleen van vitale voedingsbouwstoffen maar produceert ook vervelende symptonen zoals slechte adem en lichaamsgeur.

Bij het eten van kleine beetjes, zullen er weinig ophopingen zijn waaruit door verkeerde afbraak stankstoffen kunnen ontstaan.

Ik raad aan in een schriftje bij te gaan houden wat en hoeveel je eet en drinkt.

Op die manier dwing je je brein om niet alleen emotioneel maar ook rationeel met eten bezig te zijn. Dan ga je zelf ontdekken en voel je bewust wat voeding en drank voor uitwerking op je hebben en geeft je lichaam feilloos aan wat goed en vooral wat niet goed voor je is.

Dan eet je als je honger hebt en drink je als je dorst hebt en ga je echt van voedsel en drank genieten.Je zult ook tot de prettige ontdekking komen dat je het gewicht krijgt en of houdt dat bij je past.

Natuurzuivere stoffen zijn stoffen "in natuurlijke staat" die geen bewerking ondergaan zoals groente, fruit, planten en het perssap daarvan.Ook koudgeperste, niet geraffineerde olie (olijf, soja etc) behoort daartoe. Natuurlijke stoffen, stoffen op natuurlijke basis en natuuridentieke stoffen hebben wel bewerkingen ondergaan en staan verder van hun natuurlijke oorsprong af.

Synthetische stoffen tenslotte zijn niet in de natuur te vinden. Gebruik zoveel mogelijk natuurzuivere stoffen.

Dat geldt overigens niet alleen voor inwendig maar ook voor uitwendig gebruik, bijvoorbeeld bij het wassen en het voeden van je huid.

Kranig water

2007-11-10T08:03:00.000-08:00

Een goede vochtbalans in het lichaam werkt helend.
Water is daarbij een kranige hulp.

Het vocht is van belang voor de lichaamstemperatuur en het vochtgehalte in de huid, het ontgift en reinigt het lichaam door de afvoer van afvalstoffen, het vervoert vitaminen en mineralen en het is nodig bij de spijsvertering. Voor al deze functies heeft het lichaam dagelijks voldoende vocht nodig. Kraanwater vers getapt is lichaamseigen en daarvoor het meest geschikt

En ik heb gemerkt dat bij last van allergie het drinken van water bij mij helend werkt. Allergische reacties kunnen een neusverstopping veroorzaken en obstructie van de luchtwegen kan leiden tot reukverlies. Door een goede afvoer van afvalstoffen kunnen de allergische reacties minder worden wat weer onze reukzin ten goede komt.

Ook doe ik wat water bij de wijn, koffie en melk als mijn lijf " gruwelt " als ik onaangelengde wijn, koffie of melk drink.
Door aan te lengen stuur en voel ik blijkbaar beter de " kick " van mijn alcohol-en caffeinegebruik en heb ik veel minder last van lactose intolerantie (melk).

Drink ik omdat ik dorst heb of drink ik uit emotie? Je zult merken dat je eerder en meer water bij je wijn of koffie doet als je dorst hebt en dat is goed ook want je vochtvoorraad moet aangevuld worden en dat doe je niet door wijn, koffie of melk " sec " te drinken.

En drink je uit emotie dan krijg je door het aanlengen van je wijn of koffie met water voldoende bedenktijd om er achter te komen waar die emotie vandaan komt en zul je merken dat de milde smaak van de aangelengde wijn of koffie het vaak wint van de emotionele behoefte aan de sterke " kick " van alcohol en caffeine.

Kijk wel uit voor verslaving want je kunt ook aan water drinken verslaafd raken. Geef je lichaam voldoende tijd om water te laten doen wat het moet doen.

Water is ook goed voor de uitwendige mens. Was en wees jezelf

Naso-genitale alliantie

2007-11-08T03:17:00.000-08:00

Reukstimuli spelen een belangrijke rol in menselijk seksueel gedrag.

Zo wordt van oudsher de geur van de geslachtsorganen beschouwd als een afrodisiacum, een middel dat de geslachtsdrift opwekt en genoemd is naar Aphrodite, de Griekse godin van de vruchtbaarheid, de zinnelijke liefde en de schoonheid.

De Amerikaanse seksuologen en onderzoekers Masters & Johnson hebben altijd " staande gehouden " dat bij meer dan 80 procent van het aantal mensen met frigiditeit of potentiestoornissen de reukzin niet goed functioneert.

Frigiditeit en impotentie kennen vele oorzaken zoals hoge bloeddruk, diabetes, te lage hormoonspiegels, neurologische problemen, onvoldoende bloedtoestroom of psychologische problemen. Ook " lijfstijl " factoren zoals roken, drugsgebruik en alcoholmisbruik kunnen van invloed zijn.

Maar de meeste van die factoren kunnen ook reukstoornissen veroorzaken zodat het onwaarschijnlijk is dat frigiditeit en impotentie direct veroorzaakt kunnen worden door reukverlies.

Onze computers worden dagelijks gepenetreerd, ja zelfs verkracht met aanbiedingen van middeltjes tegen erectiestoornissen en voor penisverlengingen.

Zonder een oordeel over die middeltjes te willen vellen raad ik aan om eerst eens goed je neus te gebruiken.Schroom daarbij niet om aan jezelf te snuffelen.Maar jezelf voor een betere doorbloeding ook te masseren.

Mannen wassen vaak natuurlijk geuren weg om vervolgens een parfum met daarin een kunstmatig vervaardigde muskusvariant op te doen.

En er zijn veel vrouwen die hun lekkere en opwindende eigen geurtjes wegwassen en vervolgens, om “sexy” te zijn, een parfummetje opdoen waarin vaginaal apenvocht (copuline), amber van de potvis of andere dierlijke lokstoffen zijn verwerkt, al zijn ze zich dat vaak niet bewust. Ter geruststelling: die stoffen zijn tegenwoordig veelal kunstmatig vervaardigd.

In de cosmetische industrie wordt ook veel reclame gemaakt voor de verleidende werking van parfums en shampoo, die kunstmatig vervaardigde androstenon bevatten.
Er zijn zelf spuitbussen met androstenon verkrijgbaar.

Androstenon zou invloed hebben op partnerkeuze en zou veranderingen in het menselijk lichaam teweegbrengen. Indien androstenon inderdaad een menselijke feromoon is, dan is androstenon een chemische boodschapper. Androstenon brengt dan bij de ontvanger een gedragsverandering op seksueel, sociaal of agressief gebied teweeg of zorgt voor een fysiologische reactie.

Bij mannen wordt androstenon geproduceerd in de testes, doordat andere steroïden via enzymen omgezet worden tot androstenon. Bij vrouwen wordt androstenon eveneens via enzymen geproduceerd in de ovaria.

Androstenon komt vanaf de geslachtsorganen in de overige delen van het lichaam terecht door opname in de bloedsomloop en wordt afgescheiden in ons zweet, urine en speeksel.

Achter het neusgat, een kleine centimeter boven de neusbodem, ligt tussen het slijmvlies en het perichondrium van het neustussenschot het gepaarde vomeronasale orgaan (vno) of orgaan van Jacobson. Dit orgaan met een buisvormige structuur is gevoelig voor feromonen.

Omdat we zo gewend zijn geraakt om ‘sociale intelligentie’ in te zetten bij het zoeken en vinden van een partner , hoeven wij ons vno minder te gebruiken en lijkt het erop dat deze een beetje in het ongerede is geraakt.

Alle reden dus om eens flink aan jezelf en of je partner te snuffelen en zo het vno te activeren want in de natuur geldt: " gebruik het of verlies het " (use it or loose it).

Hafid Bouazza in Red (een glossy) : ' Het meest erotisch vind ik de natuurlijke geur van een vrouw, niet bedekt door parfum. Die reukwaters maskeren de signalen die een vrouw aan de man afgeeft. Haar echte geur geeft je informatie, verraadt wat een vrouw werkelijk van je wil.'

Ruiken en proeven

2007-09-25T05:04:00.000-07:00

Je ruikt en proeft de geur (aroma) van wat je eet en drinkt door geurwaarneming via de neus (orthonasaal) en via de mond (retronasaal)

Door op de afbeelding hiernaast te klikken is goed te zien hoe de geurstromen via de neus en de mond lopen.

Als we niet goed kunnen ruiken en proeven wat we eten en drinken gaan we, vaak onbewust, af op bijkomende zaken zoals de textuur, hoe voedsel in de mond voelt, temperatuur, vorm, kleur en zelfs het geluid van het voedsel.

De smaakzin kent vier basissmaken -zoet, zout, zuur en bitter- met ieder eigen smaakpapillen op de tong. Uit onderzoek is gebleken dat mensen nog een vijfde smaak hebben, die gevoelig is voor glutamaat, een van de twintig bouwstenen van de eiwitten in vlees, vis en groenten. Deze smaak wordt aangeduid als ‘unami’ en
betekent ‘vlezig’ of ‘pikant’. Het verhoogt de speekselafscheiding en versterkt de hartig zoute en de zoete smaken.

Maar we hebben op de tong ook nog een vettige gewaarwording. Bijvoorbeeld bij het eten van slagroom.

De hete of scherpe gewaarwording van bijvoorbeeld peper is geen smaak maar een prikkeling. Het wordt veroorzaakt door de stof capsaïcine die onze gevoelszenuw (het trigeminaal systeem)irriteert. We noemen het voedsel dan 'heet'.

Er zijn mensen die aangeven dat zij door een verminderde reuk-en of smaakzin afvallen omdat zij minder zin in voedsel en drank hebben.

Geursensitisatie

2007-09-21T05:11:00.000-07:00

Er is altijd gedacht dat geurblindheid voor bepaalde geuren stabiel is over tijd, zoals bijvoorbeeld ook het geval is met kleurenblindheid.

Deze opvatting is veranderd door de ervaring van onderzoekers, die zelf geurblind waren voor bepaalde geuren, en er bij toeval achter kwamen dat als zij veel blootgesteld waren aan die geuren wel in staat waren die waar te nemen. Ik heb tijdens mijn reukonderzoek soortgelijke ervaringen opgedaan.

De theorie over het mechanisme achter het gevoelig worden voor bepaalde geuren van oorspronkelijk geurblinde mensen is medisch en hypothetisch. Er wordt verondersteld dat mensen met een geurblindheid voor bepaalde geuren een defecte receptor hebben of de receptor missen die het mogelijk maakt deze geuren waar te nemen.

Het sensitisatie proces (gevoelig worden) voor geuren zou op dezelfde manier kunnen werken als het immuunsysteem, waarbij een specifieke receptor pas ontstaat na gevoelig te zijn geworden door blootstelling aan een antigen. De receptor voor een bepaalde geur zou ook op deze manier kunnen ontstaan.

Recenter onderzoek pleit voor centrale processen in het brein dan wel perifere processen van het geursysteem, die een rol zouden spelen bij sensitisatie.

Zo is er onderzoek gedaan naar het mechanisme dat ten grondslag ligt aan het sensitisatie proces voor de lichaamseigen stof androstenon.Uit dit onderzoek blijkt dat wanneer bij mensen met geurblindheid voor androstenon slechts één neusgat aan androstenon wordt blootgesteld, zowel het blootgestelde neusgat als het naïeve en kunstmatig geblokkeerde neusgat kunnen leren om androstenon te herkennen.

Dit leerproces lijkt plaats te vinden in een centraal gedeelte van ons brein door dat informatie van beide neusgaten wordt ontvangen en wordt gecombineerd. Daarnaast is het ook mogelijk dat een centraal signaal de plasticiteit en gevoeligheid van receptoren in perifere delen van het brein aanstuurt.

Bestaande receptoren voor androstenon zouden in het ‘sensitisatie’ proces vermenigvuldigen per neuron of deze receptoren zouden gevormd worden uit stamcellen. Deze veronderstelling wordt tevens ondersteund door de resultaten van ander onderzoek.

Wat bij de ene geur werkt hoeft natuurlijk niet bij een andere geur te werken maar samengevat mogen we op grond van de resultaten van de onderzoeken die zijn gedaan er van uitgaan dat het mogelijk is om in een aantal gevallen mensen met geurblindheid weer voor bepaalde geurstoffen gevoelig te maken door middel van frequente blootstelling daaraan. Daarnaast is het ook mogelijk om op die wijze detectiedrempels voor bepaalde geuren te verlagen.

Een eenvoudige manier om jezelf of anderen gevoelig te maken is via het reukoefenspel WIE RUIKT WAT waarbij er op basis van zelf gekozen natuurlijke geurstoffen op twee detectie niveaus geoefend kan worden.

Neusademen en reukzin

2007-09-06T00:49:00.000-07:00

Onze neus is een chemisch zintuiglijk wonder. Ruik eens aan je hand en voel tegelijkertijd je warme levensadem. Voel je hoe je ademt.?

Neusademen met je middenrif, een flinke spier tussen borst en buik , is het beste. Door deze goed te bewegen wordt de schone lucht via je holten diep in de longen gezogen, waar de zuurstof worden afgegeven en de vuile lucht weer wordt opgenomen en uitgeademd. Ook wordt dan het vocht uit de longen weer verwijderd. Je kunt zo ook beter geuren waarnemen.

De reukzin is een “ oerzintuig ” en speelt een grote rol bij elementaire behoeften als ademhalen, eten, drinken en sex.

In de bekleding bovenin beide neusholtes, het reukepitheel, liggen miljoenen reukcellen die elk één ontvanger, die we receptor noemen, bezitten. Er zijn ongeveer duizend verschillende typen receptoren die met hun reukharen de geurmoleculen opvangen.

Wij kunnen vele duizenden geuren herkennen omdat een geurmolecule,het kleinste deeltje met de eigenschap van een geur, meerdere typen receptoren kan prikkelen.

De geur arriveert vervolgens in het emotionele deel van het limbische systeem, het oudste deel van de hersen dat betrokken is bij emotie, motivatie en genot, waarna het doorgestuurd wordt naar de denkende delen.

Dit in tegenstelling tot zintuigen als visus en gehoor, die via een lang en ingewikkeld zenuwsysteem informatie doorgeven aan de hersenen.

De prikkels van alle andere zintuigen worden eerst voorverwerkt door de cortex voor we ze waarnemen. De cortex kan signalen afzwakken of zelfs wegcensureren. Maar geur wordt direct waargenomen.

De visus en het gehoor worden wel aangeduid als “ hogere zintuigen ”, terwijl de reuk-en tastzin “ lagere zintuigen ” worden genoemd.

De geur van vers gemaaid gras kan je een fijn gevoel geven, de geur van brand waarschuwt je voor gevaar. Vaak ben je je er niet bewust van hoe sterk je neus werkt, totdat je verkouden bent.

Geuren roepen moeiteloos oude herinneringen op. Geuren brengen je sneller terug naar herinneringen uit het verleden dan andere prikkels, zoals beeld en geluid.

We communiceren met geuren. Ook als je je zonder aanwijsbare reden aangetrokken voelt tot iemand , kan dat met geur te maken hebben.

Wanneer een geur geassocieerd wordt met een bepaalde emotie, dan wordt de waardering voor die geur gewijzigd om aan die associatie te beantwoorden.

Maar ook individuele genetische verschillen kunnen een rol spelen bij de emotionele reactie op geuren.

Reukstoornissen

2007-09-05T07:24:00.000-07:00

Reukstoornissen hebben grote gevolgen voor ons sociale leven. Het geeft onzekerheid over hoe het lichaam en de kleding ruikt en er kan minder genoten worden van voedsel.

En natuurlijk hebben reukstoornissen ook psychologische gevolgen. Geurprikkels kunnen herinneringen oproepen met gebeurtenissen of personen van vroeger. Geuren zijn in staat de hypothalamus en de hypofyse te activeren waardoor functies zoals de eetlust worden gestimuleerd.

Reukstoornissen kunnen worden veroorzaakt door mechanische of sensorisch neurale problemen.

Mechanische problemen: obstructie van de luchtweg (verstopte neus), veroorzaakt door allergieën , infecties en ziekten of poliepen. Het zorgt ervoor dat de geurstoffen minder goed of niet meer bij het reukepitheel kunnen komen.

Sensorisch neurale problemen: aandoeningen aan de reukcellen, het reukepitheel, de reukzenuw en het bijbehorende hersendeel. Sensorisch neurale oorzaken kunnen worden verdeeld in de groepen: aangeboren afwijkingen, chemische stoffen, infecties/ziekten, trauma/verwondingen en ouderdom.

Samenvattend kun je een drietal blokkades in de " reukweg " tegenkomen t.w.:

-de afwezigheid van actieve genen die coderen voor geurreceptoren, m.a.w. de primaire 'geurontvangers' zijn afwezig;

-storing van de transductie van het geursignaal, m.a.w. de geur wordt wel primair ontvangen maar het signaal wordt niet doorgegeven naar hoger gelegen hersendelen;

-de onmogelijkheid om het ontvangen en doorgegeven geursignaal te verwerken, m.a.w. de waarnemer mist 'hersennetwerken', die de signalen bewerken en omzetten in een antwoord (respons).

Van een verminderd reukvermogen ben je je meestal pas bewust wanneer je niets meer ruikt. En ook dan lijkt meestal de nood niet hoog genoeg om ervoor naar de dokter te stappen.

Een reukstoornis kan, vaak zonder we ons dat bewust zijn, voor een vervlakking van ons leven zorgen.

Er wordt nog weinig onderzoek gedaan naar de beleving van reukstoornissen door mensen. Toch kunnen dergelijke onderzoeken helpen om de kennis over reukstoornissen en over de impact van deze stoornissen op het welzijn en de kwaliteit van leven van mensen te vergroten.

Met deze kennis kunnen in de toekomst diagnostische instrumenten worden ontwikkeld, die gericht zijn op het opsporen van emotionele en praktische welzijnsproblemen bij mensen met reukstoornissen. Daarnaast kan deze kennis helpen om mensen, die een reukstoornis oplopen, te behandelen of beter met hun stoornis te leren om gaan

In een onderzoek door de Universiteit van Utrecht meldden 81 % van de respondenten anosmie te hebben, waarvan 7 % congenitaal, ofwel aangeboren.

In 9 % van de gevallen werd melding gemaakt van phantosmie en in eveneens 9 % van de gevallen van parosmie. Opvallend was dat bijna geen van de respondenten die anosmie meldden, meldden dat de anosmie volledig was. Vaak werden naast anosmie ook phantosmische of parosmische klachten gemeld.

Als de belangrijkste oorzaken werden genoemd virussen en verkoudheden (23 %). Opvallend was dat ongevallen en klappen op het hoofd ook door veel mensen werden genoemd (21 %).

64 % van de respondenten gaf aan praktische beperkingen te ondervinden als gevolg van hun reukstoornis. Vaak had dit te maken met het niet kunnen ontdekken van rot voedsel, gas of brand of met persoonlijke hygiëne (zweetlucht). Deze uitkomst was als verwacht.

26 % van de respondenten gaf aan geuren uit de natuur en van kinderen en partner te missen. Opvallend was dat dit, samen met het missen van prettigere geuren, een negatieve invloed op de seksualiteitsbeleving had.

Een andere, te verwachten, uitkomst was dat 20 % van de respondenten aangaf sinds de reukstoornis een saaier en vlakker leven te zijn gaan leiden.

Maar uit het onderzoek kwamen ook een aantal positieve consequenties van reukstoornissen naar voren. 34 % gaf aan praktische gemakken te ervaren als gevolg van hun reukstoornis: bijvoorbeeld het niet ruiken van poeplucht of andere onprettige geuren.

Dit is een interessante uitkomst omdat zeker zo een 15 % van de respondenten aangaf bagatelliseren van de reukstoornis door anderen met opmerkingen als ‘dan ruik je de nare geuren ook niet’, als erg vervelend te ervaren.

Vermoedelijk heeft dit te maken met de copingstijl van de respondenten, oftewel met de manier waarop de verschillende respondenten met hun stoornis omgaan. Het zou kunnen dat de 34 % van de respondenten die zelf aangeeft het ‘soms wel handig’ te vinden geen nare geuren meer te ruiken, op deze manier zijn stoornis beziet, omdat deze dan makkelijker te integreren is in zijn dagelijks leven.

Een andere manier om een stoornis een bepaalde plek te geven, is het relativeren van de stoornis: “het kan erger”. Dit werd bij 12 % van de respondenten gevonden. Naast deze twee manieren van coping zijn er natuurlijk nog andere mogelijke manieren om een reukstoornis een plek te geven in het leven.

13 % van de respondenten meldt dat men meer begrip heeft gekregen voor andere handicaps. 12 % meldt dat de reukstoornis een verrijking van het leven heeft gebracht.

34 % van de respondenten gaf aan geen positieve consequenties van hun reukstoornissen te ondervinden.

Het meest gemelde effect op stemming en emoties was een angst of verhoogde alertheid op brand of gaslekken. Daarnaast viel op dat veel participanten last hadden van onzekerheid over hun lichaamsgeur op het werk of in andere sociale situaties. Ook opvallend was dat 11 % van de participanten aangaf niet meer uit eten te willen gaan, tegenover 3 % die dat wel deed, maar aangaf op een andere manier van het uit eten gaan te genieten. Bijvoorbeeld door minder op smaak, maar meer op textuur van het eten te letten en op de sfeer er rondom.

Waar het stemming betreft, viel op dat participanten in plaats van depressief vaker verdriet, somberheid en neerslachtigheid ervaren. Dit duidt in psychologische zin op lichtere klachten dan van welke er sprake is tijdens een full-blown depressie.

Toch dient er gekeken te worden in welke mate die ogenschijnlijk “lichte” emotionele klachten het leven van participanten beïnvloeden. Het is voor te stellen dat het constant ervaren van gevoelens van verdriet en gemis een even grote impact op de kwaliteit van leven heeft, als een terugkerende depressie.

Voornamelijk viel op dat er veel frustraties en woede leefde onder de respondenten, met betrekking tot het onbegrip van artsen en de rest van de buitenwereld. 31 % gaf aan zich onbegrepen te voelen. 20 % van de respondenten gaf aan dat mensen zich geen voorstelling kunnen maken van een reukstoornis. 23 % meldt dat het makkelijk vergeten wordt als iemand een reukstoornis heeft en 15 % heeft last van bagatelliseren van de stoornis, door opmerkingen als “ach, dan ruik je ook het riool niet meer”.

Een kijkje achter de medische schermen
(Bron Medica Belgie)

Aan de reacties tijdens onderzoeken en op diverse fora is af te leiden dat veel mensen met reukstoornissen zich vaak onbegrepen voelen door de behandelende artsen.

Om de complexiteit van de anatomie en pathologie van de neus beter te begrijpen is het daarom zinvol eens een kijkje " achter de medische schermen " te nemen.

Bewust is er voor gekozen de medische terminologie te laten staan. Met dank aan de medische wetenschap, die zich zo voor ons welzijn beijvert en voor de juistheid van de informatie dient in te staan. Voor onderzoek, diagnose en eventuele remedie raadpleeg altijd een arts.

De neus

Uitwendig heeft de neus de vorm van een piramide met de neuspunt als apex. Het skelet is voor een derde deel benig en voor twee derde kraakbenig.

Inwendig wordt de neus in twee neusholten (cavum nasi) gedeeld door het neustussenschot (septum nasi). Het posterieure benige deel daarvan bestaat uit vomer en lamina perpendicularis ethmoidalis. Het voorste deel (cartilago quadrangularis) is kraakbenig en membraneus. Maxilla, palatum en praemaxilla vormen de bodem. Het dak bestaat uit neusbeen, de lamina cribriformis van het os ethmoidale en het os sphenoidale. De laterale wand van de neusholten is voornamelijk benig.

De neusholte wordt in drie gangen (meatus) gedeeld door de neusschelpen (conchae). De neusholten komen uit in de nasofarynx via de choanen. Het voorste deel (vestibulum) is bekleed met huidepitheel, het grootste deel met trilhaarepitheel.

De trilharen zijn circa 6-7µ lang, slaan in hetzelfde ritme en in dezelfde richting met een frequentie van 10-25 Hz en verplaatsen daarmee de bedekkende slijmvlieslaag 6-12mm/min. De laag bestaat uit een oppervlakkige visceuze gel laag en een sereuze sol onderlaag. De herstelfase van de trilhaarslag vindt plaats in de onderlaag; tijdens de propulsieslag raken de toppen vd trilharen juist de visceuze bovenlaag.

Bij primaire ciliaire dyskinesie bestaat een congenitaal defect van de ultrastructuur van cilia waardoor de trilhaarslag en het slijmtransport afwezig zijn en mannelijke infertiliteit optreedt door onbeweeglijke cilia van de spermatozoa.
De patienten lijden aan chronische sinusitis, chronische bronchitis en op den duur bronchiëctasieën. De helft van de patienten heeft bovendien situs inversus, een combinatie die bekend staat als het Kartagenersyndroom.

Het slijmvlies van de regio olfactoria of reukspleet is zichtbaar als locus luteus. Het reukepitheel, ca 1cm² per neusgang, ligt tegen de lamina cribrosa, het bovenste deel van het septum en het bovenoppervlak van de concha superior. Het reukepitheel bestaat uit basaalcellen, steuncellen, klieren van Bowman en ongeveer 2.10^6 zintuigcellen.

De bipolaire reukepitheelcellen hebben centripetale uitlopers die bundels vormen, de fila olfactoria. Deze bundelen zich tot de n olfactorius, die via de bulbus olfactorius en tractus olfactorius naar de gyrus hippocampi verloopt.

Circa 2,5 cm achter het neusgat, een kleine centimeter boven de neusbodem, ligt tussen het slijmvlies en het perichondrium van het septum nasi het gepaarde vomeronasale orgaan of orgaan van Jacobson. Deze buisvormige structuur heeft een ingang van 1 mm doorsnede en een lengte van 2-12 mm. In de submucosa, vooral van de conchae, bevindt zich een vaatnet met zwellichamen.

De bloedvoorziening van de neus verloopt grotendeels via het stroomgebied van de a carotis externa, en dertig procent via a carotis interna. De sensibele innervatie verloopt voornamelijk via de takken van de n trigeminus.

De bijholten zijn luchthoudende ruimten die grenzen aan de neusgangen en ermee in verbinding staan. Lateraal zijn het de sinus maxillares (antrum) en de cellen van de sinus ethmoidalis, craniaal de sinus frontalis en dorsaal de sinus sphenoidalis. De laatste ligt juist voor de clivus en boven het dak van de nasofarynx. Ook de bijholten zijn bekleed met trilhaarepitheel.

Het slijm dat in de bijholten wordt gevormd, draineert in de neusgangen: dat van de sinus frontalis, cellulae ethmoidales anteriores en de sinus maxillaris naar de middelste, van de cellulae ethmoidales posteriores en de sinus sphenoidalis naar de bovenste neusgang. In de onderste neusgang mondt alleen de ductus nasolacrimalis uit. Klinisch is het nauwe voormidden-gedeelte van de middelste neusgang, ostiomeatale complex of eenheid genoemd, belangrijk omdat daarin de afvoeropeningen van de meeste bijholten uitkomen.

Bij de geboorte zijn er, met uitzondering van enkele etmoïdcellen, nog geen bijholten aanwezig. Pas rond het 12de jaar zijn alle bijholten volledig gevormd. Het komt regelmatig voor dat één of beide sinus frontales niet zijn aangelegd. Aan de achterzijde vd bovenkaakholte grenst de fossa sphenopalatina.

Functies van de neus zijn:

-Onderdeel van de tractus respiratorius
-Reukorgaan
-Klankkast voor de spraak

De ademhalingsfunctie bestaat uit airconditioning van de ingeademde lucht en regulering van de ademweerstand. De eerste omvat verwarming, bevochtiging en reiniging. De verwarming wordt bereikt door contact van de inademingslucht met het grote inwendige oppervlak en de vaatplexus in de submucosa van de neus.

De mucuslaag op het slijmvlies verzadigt de ingeademde lucht met waterdamp. Reiniging vindt plaats door haren (vibrissae) in het vestibulum en doordat partikels worden vastgehouden in het slijm, dat door de trilhaarslag van het slijmvlies naar de farynx wordt afgevoerd.

Neussecreet en –slijmvlies bevatten lysozymen, interferon, IgA, IgM, IgE, lymfocyten en mestcellen.

De helft vd weerstand die de lucht tijdens inademing ondervindt, wordt opgebouwd door de neus (0,8-0,25 kPa). Hiertoe wordt bijgedragen door de vorm van het skelet, de beweeglijkheid van de neusvleugels en de variabele vulling van de vaatplexus van het slijmvlies. Het nauwste gedeelte van de neusholte, de isthmus nasi (2 X 54 mm²) ligt direct achter het vestibulum.

Pseudo-zwellichamen in het cavum nasi regelen de grootte van het lumen. Deze liggen langs de randen van de onderste en middelste conchae en op het septum. Het lumen van de neus is tijdens de slaap nauwer dan overdag. De zwellingstoestand in de ene neusholte alterneert met die van de andere met een periode van één tot vijf uur. De totale doorgankelijkheid blijft daarbij ongeveer constant. Deze neuscyclus is te vinden bij ongeveer drie vierde van de mensheid. Gedurende de slaap is de bovenliggende neusgang meestal de ruimste.

De drie neusschelpen hebben een gestroomlijnde vorm: aan de voorzijde (de ‘kop’) zijn ze dikker dan aan de achterkant (de ‘staart’). Tijdens de inademing gaat de inspiratielucht vooral langs de middelste concha door de middelste neusgang. De uitademingslucht stroomt vooral door de onderste neusgang.

De neus als reukorgaan speelt bij de mens een minder grote rol dan bij de meeste diersoorten, maar is toch van belang:

-voor de keuze van drank en voedsel
-voor bescherming tegen schadelijke invloeden en gevaar (bv brandlucht)
-voor de relatie met de omgeving.

Geuren beïnvloeden stemmingen: een bepaalde geur kan een specifiek stemmingsbeeld oproepen. Het aantal geurende stoffen is groot. Of een stof wordt geroken, hangt af van een aantal voorwaarden. De moleculen moeten oplosbaar zijn in water omdat het epitheel bedekt is met slijm, en in vetten voor een goed contact met de celmembraan.

Tijdens het spreken doet de neus dienst als klankkast, resonantieruimte, wanneer de nasofarynx niet is afgesloten en er (deels) door de neus wordt uitgeademd. Hierbij worden nasale klanken (m, n, ng) gevormd.

De neus is een belangrijk reflexorgaan. De meeste reflexen zijn betrokken bij de regulatie van respiratiediepte, respiratieduur en neusweerstand.

De neus heeft een esthetische en emotieve functie. Hij krijgt daarmee onevenredig veel aandacht in zegswijzen en spotprenten. Een afwijkende neusvorm is vaak een psychische en sociale belasting. Vormafwijkingen kunnen aangeboren zijn of het gevolg van trauma, infectie of tumor.

Over de functie van de neusbijholten is veel geschreven, maar niets bewezen. Enkele ‘verklaringen’ zijn:

-zij vormen resonantieruimten voor de spraak
-maken de schedel lichter
-ondersteunen de reuk

Er kunnen diverse ontstekingen van de uitwendige neus en het vestibulum ontstaan zoals:

A.Furunkel
Een furunkel in of rond het vestibulum nasi wordt gekenmerkt door

-lokale roodheid
-zwelling
-pijn
-vaak koorts.

De verwekker is een staphylococcus aureus. Doordat de venen uit het vestibulum en die van de bovenlip zonder kleppen via de v facialis en v ophtalmica in de sinus cavernosus draineren, kan uit een furunkel vrij snel een tromboflebitis van de sinus cavernosus ontstaan. Deze veroorzaakt een aanzienlijke mortaliteit (furunculum nasi, periculum mortis).

De therapie bij een furunkel bestaat uit lokaal aangebrachte verwekende zalf (diachylonzalf of ichtyolzalf) en systemisch AB. Incideren moet worden ontraden; het verhoogt de kans op sepsis!

B.Chronische vestibulitis
Chronische vestibulitis is een huidontsteking, die meestal het gevolg is van een slechte neushygiëne, soms van een chronische rinitis.

De therapie bestaat uit verbetering van de hygiëne, kort houden van de nagels en eventueel zalfapplicatie.

C.Rhinophyma
Rhinophyma neemt een heel aparte plaats in. Het is geen ontsteking, maar een hypertrofie van de talgklieren van de neuspunt. De neuspunt zwelt onregelmatig roodpaars op, soms tot wanstaltige proporties. De therapie bestaat uit het ‘schillen’ van de neus, waarbij de oppervlakkige lagen voorzichtig worden gereseceerd.

Ontstekingen van de inwendige neus. Rinitiden worden op verschillende manieren ingedeeld. Een praktische klinische indeling is de volgende:

-rhinitis op basis van infecties of rhinitis purulenta
-pollinosis of seizoensgebonden rhinitis allergica (hooikoorts)
-perennial (het hele jaar doordurende) rhinitis allergica
-perennial niet-allergische rhinitis; deze kan weer worden onderverdeeld in een
eosinofiele en niet-eosinofiele vorm vasomotore rhinitis

A.Rhinitis acuta
Rhinitis acuta is een acute virale of bacteriële infectie van het neusslijmvlies, waardoor beschadiging van het trilhaarepitheel optreedt. Coryza, de gewone neusverkoudheid, wordt meestal veroorzaakt door een rhinovirus, coronavirus en enkele andere virussen. De incubatietijd varieert van 1 tot 3 dagen, wordt gevolgd door een virale fase van 3 dagen, waarna meestal een bacterieel superinfect optreedt. De aanvankelijk waterige tot sereuze afscheiding gaat dan over in een meestal vrij taaie mucopurulente secretie, vooral veroorzaakt door

-streptococci
-pneumococci
-H influenzae
-Staphylococci

De S/ nemen daarna geleidelijk af in de loop van 1 tot 2 wkn. Een enkele keer ontstaat als complicatie een

-Sinusitus
-Otitis media
-Laryngo-tracheobronchitis
-Tonsillitis.

Behandeling is meestal onnodig. Eventueel kan men bedrust, doorspoelen met fysiologisch zout of gedurende een week neusdruppels, die slijmvliesdecongestie geven (decongestiva), voorschrijven.

Decongestie wordt opgewekt door adrenaline-derivaten. De neusdruppels werken verlichtend en openen de ostia, waardoor de bijholten zich makkelijker kunnen ledigen. Het gevaar van decongestiva is dat bij langdurig gebruik een ‘rebound’-effect optreedt door interstitieel oedeem in het slijmvlies, dwz dat juist slijmvlieszwelling optreedt, die weer tot intensiever gebruik van deze druppels leidt (rhinitis medicamentosa).

De hierdoor ontstane cirkel is moeilijk te doorbreken. Neusdruppels behoren trilhaar niet te beschadigen. ‘Waterige’ druppels zijn daarom beter dan olieachtige of vettige. Deze laatste kunnen bovendien afwijkingen veroorzaken in de longen.

Antibiotica zijn bij rhinitis overbodig en dienen uitsluitend te worden gegeven bij complicaties.

Rhinitis kan ook optreden als een van de S/ bij

-Mazelen
-Infectie met het coxsackievirus
-Psittacosis
-Tuberculose.

B.Allergie van de luchtwegen

Allergie van de luchtwegen komt bij ongeveer 1/5 vd bevolking voor. Voor het stellen vd diagnose is de anamnese uiterst belangrijk. Daarnaast is het aantonen van specifieke IgE-antistoffen, zo mogelijk kwantitatief, eveneens van belang. Dit kan men doen dmv huidtests (bio-assay) en RAST (radio-allergosorbent test, een immuno-assay).

Bij allergische rhinitis is de anamnese het belangrijkst voor het stellen van de diagnose.

Voordelen van de huidtests boven RAST zijn:

-de grotere sensitiviteit,
-het snellere resultaat (na 20 min)
-de mogelijkheid van het testen van een grote serie allergenen in één keer
-de lagere kostprijs

Bovendien kan het effect van hyposensibilisatie aan de hand van de teruglopende huidreacties worden beoordeeld. RAST leent zich hiervoor minder.

Nadelen van huidtests zijn:

-dat de huid van sommige patienten hiervoor niet geschikt is (sterke dermografie,
eczeem en pigmentatie)
-dat sommige medicamenten de testuitslag beïnvloeden (de meeste antihistaminica
dienen bij voorkeur 5 dagen te voren te worden gestaakt)
-dat het grote aantal intracutane of percutane injecties voor jonge kinderen
belastend is
-dat de kans bestaat op algemene reacties (de patient dient gedurende 20 tot 30 min
onder controle van de arts te blijven). Bij lege artis uitgevoerde huidtests is
deze kans overigens zeer gering.

Er bestaan drie soorten huidtests, die even sensitief en specifiek zijn:

-de cutane (scratch) test, die bestaat uit het aanbrengen van een kras op de huid,
waarop een druppel allergeen wordt geplaatst
-de percutane (prik) test, waarbij door een druppel allergeen heen een prik wordt
gegeven. Bij een variant hierop worden naaldjes gebruikt waarop reeds een vaste
hoeveelheid allergeen zit
-de intracutane test waarbij een kleine hoeveelheid allergeenextract intracutaan
wordt gespoten.

Bij huidtests dient altijd tevens een negatieve controle (bufferoplossing) en een positieve controle (histamine) te worden uitgevoerd.

Aanvullend diagnostisch onderzoek:

-Bepaling van het aantal eosinofiele granulocyten in het neussecreet, bij voorkeur
een aantal keren. Blootstelling aan een allergeen geeft toeneming van eosinogielen
in het neusslijm, zoals bv bij boompollenallergie in het voorjaar.
-Bepaling van het aantal eosinofielen in het perifere bloed. Een verhoogd aantal
eosinofielen in het perifere bloed wordt ook gevonden bij parasitaire infecties,
atopisch eczeem en Löfflers syndroom. Het is niet specifiek voor een IgE-
gemedieerde allergie.

Provocatietests (in vivo). Nasale provocatie met allergeen kan een allergische component bij rhinitis aantonen, duidelijkheid verschaffen bij onzekerheid na huidtests en serologisch onderzoek, en vroege en late reacties aantonen.

Rinomanometrie tijdens de nasale provocatie maakt exacte metingen mogelijk. Een positieve reactie impliceert dat een volgende provocatie pas kan worden verricht nadat de reactie op de vorige volledig is uitgewerkt. Provocatie met histamine kan worden gebruikt om nasale hyperreactiviteit aan te tonen.

Met een soms toegepaste meer geavanceerde test kan, na contact met allergeen, histamine worden vrijgemaakt uit basofiele granulocyten (in vitro provocatietest). Ook bepaling van andere klassen van antistoffen, mediatoren en chemische factoren is mogelijk.

Bij de verschillende diagnostische technieken worden verschillende parameters gemeten, die elkaar kunnen aanvullen. RAST meet uitsluitend vrij circulerend serum-IgE. Huidtests meten IgE, dat aan mestcellen en aan basofiele granulocyten is gebonden en de reactiviteit van deze cellen. Provocatietests meten de reactiviteit van de luchtwegen zelf.

De anamnese, het ziektebeeld en de bevindingen van het allergologisch onderzoek dienen alle voor allergie te pleiten alvorens de behandeling wordt aangevangen.

C.Allergische rhinitis

Allergische rhinitis is een klinische entiteit, gekenmerkt door

-paroxysmaal niezen
-waterige rhinorrhoea
-soms neusverstopping
met of zonder conjunctivitis
en zonder tekenen van infectie.

De incidentie is circa 1%, de éénjaarsprevalentie circa 15%. Een allergische rhinitis treedt vooral op bij 10- tot 25-jarigen, meer bij mannen dan bij vrouwen en wordt vaak gezien samen met astma.

Van de astmatici heeft ca 25% allergische rhinitis, van de patienten met rhinitis allergica heeft 20% astma. Pollen (stuifmeel) veroorzaken de meeste allergische rhinitis in West-Europa, die vooral wordt gezien tussen half maart en begin juli. Stuifmeel van hazelaar, berk, els en bepaalde grassen is het meest berucht.

Men onderscheidt twee vormen: intermitterende, vroeger genoemd de seizoensgebonden vorm (pollinosis, door stuifmeel veroorzaakt), en de continue, niet-seizoensafhankelijke vorm (perennial). Bovendien wordt een lichte vorm met weinig algemene klachten onderscheiden van een matige tot ernstige vorm met duidelijke algemene klachten.

Perennial rhinitis wordt klinisch gekenmerkt door:

-niezen
-waterige afscheiding
-neusverstopping van hevige en langdurige aard

Tevens zijn er klachten over

-jeukende ogen
-kriebel in de keel
-mondademhaling
-snurken
-slaapapneu
-vermoeidheid
-rhinolalia clausa
-verhoogde kans op sinusitis
-reukverlies
-neuspoliepen.

De allergenen zijn stoffen die het hele jaar door in de lucht aanwezig zijn, vooral:

-huisstofmijt
-schimmels
-dierlijke haren
-veren.

Bij kinderen is vaker een allergie aan te tonen dan bij ouderen. De volgende vormen worden onderscheiden:

-intermitterend of persisterend
-licht, matig of ernstig

D.Niet-allergische rhinitis

In de niet-allergische perennial rhinitis wordt onderscheid gemaakt tussen een vorm waarbij men eosinogielen in het neussecreet kan aantonen (eosinofiele niet-allergische rhinitis) en één waarbij men geen eosinofielen kan vinden.

Naast allergie kunnen rhinitisklachten worden opgewekt door een niet-specifieke hyperreactiviteit van het slijmvlies, dat direct reageert op:

-Koude lucht
-Tabaksrook
-Waspoeder
-Vele andere prikkels.

Hyperreactieve rhinitis, rhinitis vasomotoria is een aspecifieke hyperreactiviteit van het neusslijmvlies. De belangrijkste klacht is neusverstopping, vooral tijdens liggen en slapen en in een rokerige omgeving. Niezen is vrijwel afwezig en rhinorrhoea treedt minder op de voorgrond.

Er kan geen antigeen-antilichaamreactie worden aangetoond. Er bestaat een slechte coördinatie van het ortho-parasympathische zenuwstelsel, waardoor vasodilatatie bij aspecifieke prikkels optreedt. Het neusslijmvlies is bleek-wit tot bruin-geel. De patienten zijn gemiddeld ouder dan bij de allergische vorm. In circa 30% van de gevallen bestaat een verhoogde bloed-eosinofilie. In circa 60% reageren de patient niet duidelijk op welke medicatie dan ook. Het is van belang om eerst andere factoren die een vasomotore reactie van het neusslijmvlies kunnen veroorzaken uit te sluiten zoals:

-stressreacties
-neusdruppelmisbruik (otrivinisme)
-orale anticonceptie
-antihypertensiva.

Chronische neusverstoppingsklachten worden nogal eens veroorzaakt door te langdurig gebruik van neusdruppels (rhinitis medicamentosa).

E.APA-syndroom

APA-syndroom (intolerantie voor Aspirine, Polyposis nasi en intrinsiek Astma) is gekenmerkt door

-anosmie
-waterige rhinorrhoea
-niezen
-jeuk
-neusverstoppingsklachten
-sinusafwijkingen
-polyposis nasi

in de helft van de gevallen astma en altijd aspirine-overgevoeligheid.

Bij polyposis nasi en astma dient men bedacht te zijn op het APA-syndroom.

F.Chronische allergische rhinitis

Chronische allergische rhinitis bij kinderen heeft enkele speciale kenmerken. De patiëntjes hebben vaak

-een donkere verkleuring onder de ogen
-tics in het gezicht (door de jeuk in de neus)
-een mondademhaling
-een facies adenoidea (openhangende mond, lang gezicht, slappe lippen)
-en soms gingivitis

Therapie

Behandeling van een IgE-gemedieerde allergie kan schematisch worden ingedeeld in het vermijden van contact met het allergeen (sanering van de omgeving), medicamenteuze behandeling en hyposensibilisatie.

Vooral bij huisstofmijtallergie is sanering van de slaapkamer effectief. Bij een bewezen allergie voor huisdieren is verwijdering van het huisdier nodig. Vaak duurt het nog enkele maanden voordat deze maatregelen effect hebben.

Medicamenteus zijn er verschillende mogelijkheden.

Antihistaminica zijn geschikt voor een relatief snelle bestrijding van S/ zoals:

-Niesbuien
-Hypersecretie
-Jeuk

De oude preparaten veroorzaakten vaak sufheid, de huidige preparaten nauwelijks of niet.

Cromoglycaat voorkomt degranulatie van mestcellen en basofiele granulocyten. Het werkt preventief en moet daarom constant worden gebruikt. Er zijn geen bijwerkingen gekend.
Corticosteroïden, vooral in de vorm van neussprays, kunnen langdurig worden gebruikt zonder veel bijwerkingen. Zij worden pas na enkele dagen effectief. Ze zijn vooral geschikt voor bestrijding van de late reacties na contact met het allergeen. Bij foutief gebruik kan atrofie van het neusslijmvlies optreden, waardoor een verhoogde kans op neusbloedingen ontstaat.
Systemisch toegediende corticosteroïden zijn bij allergische rhinitis zelden noodzakelijk.

Hyposensibilisatie kan worden overwogen als een goed uitgevoerde sanering en adequate medicamenteuze behandeling onvoldoende effect hebben of als iemand contact met het allergeen onmogelijk kan vermijden (bv bloemkwekers en imkers).

Vooral hyposensibilisatie voor graspollen en wespengif geeft een goed resultaat. Een hyposensibilisatiekuur bestaat uit een ‘instelkuur’ (wekelijks een injectie met stijgende concentratie). De patient moet na iedere injectie minimaal 30 min, het liefst een uur, onder controle van een arts blijven omdat anafylactische reacties kunnen optreden. Vergelijkbare resultaten met minder bijwerkingen kunnen ook worden verkregen met sublinguale hyposensibilisatie.

De belangrijkste parameters voor de beoordeling van het effect van een hyposensibilisatiekuur zijn de klachten van de patient. Het belangrijkste effect van een kuur berust wsl op het doen verdwijnen vd late reacties. De reacties bij huidtests nemen af.

Als na een jaar het effect niet duidelijk is, heeft verlenging vd kuur geen zin. Bij enig effect of bij twijfel kan men er nog twee jaren mee doorgaan. Het werkingsmechanisme van desensibilisatie is (nog) niet geheel duidelijk.

G.Hypertrofische rhinitis

Hypertrofische rhinitis ontstaat meestal op basis van chronische aandoeningen in de neus, waardoor hypertrofie van het slijmvlies en de conchae optreedt. De patienten klagen over neusverstopping.

Therapeutische mogelijkheden zijn chirurgische reductie van het slijmvlies en chemische of thermische cauterisatie.

H.Atrofische rhinitis

Atrofische rhinitis wordt gekenmerkt door atrofie van het neusslijmvlies, wijde neusgangen, klachten over neusverstopping (door de wijdte van de neusgangen ontstaat verhoging van de weerstand door turbulente stroom ipv laminaire) en veel, gewoonlijk foetide korstvorming. Soms is ook het slijmvlies van nasofarynx, farynx en larynx in het proces betrokken. Bij ernstige vormen kan sprake zijn van een infectie met Klebsiella ozaenae (ozaena of stinkneus). De aandoening treedt vooral op bij patienten afkomstig uit het Middellandse-Zeegebied.

De therapie bestaat uit verwijderen van de korsten, regelmatig spoelen met fysiologisch zout of natrium-bicarbonaat 1,4% en eventueel langdurig voorschrijven van AB. Als dit niet blijvend helpt, kan soms operatieve neusgangvernauwing een oplossing bieden.

Necrotiserende aandoeningen van de bovenste luchtwegen:Infecties

-Bacterieel
-Rhinoscleroma
-Tuberculose
-Lepra
-Brucellose
-Actinomycose
-Syfilis
-Parasitair
-Leishmaniasis
-Schimmel
-Blastomycose
-Rhinosporidiose
-Phycomycose
-Coccioïdomycose
-Candidiasis
-Histoplasmose
-Neoplasmata

-Perifeer T-cel lymfoom
-B-cel-lymfoom
-Carcinoom
-Sarcoom
-M Wegener

Ontstekingen van de neusbijholten (sinusitis)

Slijmvlieszwellingen in de neus drukken snel de afvoeropeningen dicht thv het ostiomeatale complex. Slijmvlieszwellingen worden veroorzaakt door een virusaandoening van het trilhaarepitheel, gevolgd door een bacteriële superinfectie, door allergie en door irritatie na zwemmen.

Sinusitis frontalis en maxillaris ontstaan vooral secundair aan een slijmvlieszwelling van de ostiomeatale eenheid en het voorste etmoïd. Septumdeviaties, dentogene afwijkingen (periapicaal abces, tandextractie, antrumperforatie) met secundair slijmvlieszwelling, trauma, en tumoren of corpora aliena kunnen alle een soms eenzijdige sinusitis veroorzaken.

Slijmvlieszwelling in de middelste neusgang belemmert de afvoer van de cellen van het voorste ethmoïd, sinus maxillaris en de sinus frontalis; slijmvlieszwelling in de bovenste neusgang belemmert de afvoer van het achterste etmoïd en de sinus sphenoidalis. Soms zijn alle bijholten tegelijkertijd aangedaan (pansinusitis).

A.Sinusitis maxillaris acuta

Sinusitis maxillaris acuta wordt gekenmerkt door:

-algemene malaise
-subfebriele temperatuur
-pijn rond de ogen, in bovenkaak, tanden en wangen
-neusobstructieklachten
-purulente loopneus

De pijn is vaak ’s ochtends het hevigst en neemt toe bij vooroverbukken en schokkende bewegingen als bij trappen lopen. Bij onderzoek wordt naast purulente afscheiding en hyperemie soms pus gevonden op de concha inferior en onder de concha media. Vaak bestaat er ook klop- of drukpijn bij de uittreedplaats van de n infraorbitalis. Diafanoscopie (doorlichten) en röntgenoverzichtsfoto’s hebben enige ondersteunende waarde voor de diagnostiek.

De therapie bestaat uit toedienen van decongestiva gedurende 1 tot 2 weken, stomen (analgetisch effect, verdunnen van pus), analgetica en AB. Als er sprake is van een empyeem, pas optredend na circa een week, kan een kaakpunctie en spoeling worden verricht, eventueel met tussenpozen van enkele dagen herhaald tot de spoelingen schoon zijn. Dit gebeurt door met een trocart de laterale neuswand door te prikken via de onderste neusgang en vervolgens de aanwezige pus af te zuigen. Op geleide van een kweek uit de pus kan men eventueel andere AB toedienen.

B.Ethmoiditis acuta

Ethmoiditis acuta veroorzaakt klachten gelijk aan die van de sinusitis maxillaris. Bij kinderen bestaat daarbij vaak een periorbitale zwelling, vooral in de mediane ooghoek.

De therapie is analoog aan die voor sinusitis maxillaris. Naast kaakpunctie zijn AB en conchamedialuxatie naar mediaal obligaat, een enkele keer zelfs (endonasale) etmoïdectomie. Klinische opname bij kinderen is nodig omdat zich bij hen snel cellulitis van de orbita, subperiostaal abces en intracraniële complicaties als meningitis en sinus-cavernosus-trombose kunnen ontwikkelen.

C.Sinusitis frontalis

Sinusitis frontalis veroorzaakt gelijksoortige klachten als een sinusitis maxillaris. Hier is de pijn echter vooral gelokaliseerd tussen en boven de ogen. Bovendien is er sprake van drukpijn op de uittreedplaats van de n supraorbitalis. Een enkele keer wordt een licht oedeem van het bovenste ooglid waargenomen. Complicaties als osteomyelitis of meningitis zijn zeldzaam en ernstig.

De medicamenteuze therapie is dezelfde als die voor sinusitis maxillaris, met dien verstande dat toedienen van AB noodzakelijk is. Als er een hoge temperatuur is of heftige pijnklachten, kan een boorgat worden gemaakt via een incisie in de wenkbrauw om aanwezige pus te laten aflopen. Het is gebruikelijk hierna via een ingebrachte drain enkele dagen te spoelen met fysiologisch zout en decongestiva. In verband met eventuele complicaties dient de behandeling in principe in de kliniek te gebeuren.

D.Sinusitis sphenoidalis

Sinusitis sphenoidalis is een ziektebeeld dat uiterst moeilijk is te diagnosticeren zonder een CT-scan. Het treedt vrij zelden op als apart ziektebeeld, maar wordt wellicht regelmatig gemist. De patienten klagen over hoofdpijn die in de vertex en soms in het achterhoofd gelegen is. Een bijzondere complicatie ervan is visusvermindering door druk op het chiasma opticum.

E.Chronische sinusitis

Chronische sinusitis is in eerste instantie een inflammatie, niet bacterieel. Het doet zich meestal voor als een slecht genezende of onvoldoende behandelde sinusitis acuta of een subklinisch verlopen rino-sinusitis. Het klachtenpatroon van sinusitis chronica is variabel; soms zijn er zelfs in het geheel geen klachten.

Eventuele klachten zijn:

-reukstoornissen,
-een postnasale drip (door de continue geringe stroom van geïnfecteerd materiaal,
die vanuit de neus en de neusbijholten in de farynx belandt, krijgen patienten
klachten van een faryngitis),
-hoofdpijn, die vooral ’s morgens aanwezig is
-recidiverende lageluchtweginfecties

Soms zijn objectieve afwijkingen uitsluitend te vinden op een CT-scan.

De therapie is die van acute sinusitis, zij het dat die langduriger moet worden toegediend. Eventuele systemische oorzaken zoals een verminderde afweer moeten worden opgespoord en, indien aanwezig, worden behandeld.

Als conservatieve therapie niet tot blijvende genezing voert, kunnen operatieve ingrepen worden overwogen.

Deze bestonden tot 1985 vooral uit de operaties volgens

Claoué (permanente kaakspoelingstoegang via de onderste neusgang)
Caldwell-Luc (uitruimen vd sinus maxillaris via de sulcus gingivae)
Luc-de Lima (uitruimen vh etmoïd en sfenoïd via de sinus maxillaris)

Na 1985 past men endoscopische neusbijholtechirurgie (ESS, endoscopic sinus surgery) toe, waarbij via de neus de afvloed van slijm en pus vanuit de natuurlijke ostia wordt bevorderd door het uitruimen van het etmoïd. Gedurende een dergelijke operatie worden poliepen, cysten en andere slijmvliesafwijkingen verwijderd.

F.Sinusitis ex vacuo

Sinusitis ex vacuo is een apart ziektebeeld, dat wordt gekenmerkt door pijn, imponeert als een sinusitis frontalis, soms sinusitis maxillaris of ethmoiditis en meestal begint in aansluiting op een rhinitis. Bij onderzoek vindt men, behalve drukpijnlijkheid op de specifieke pijnpunten, geen afwijkingen. Men neemt aan dat door slijmvlieszwelling de ostia wordt afgesloten, waardoor een onderdruk in de erachter liggende sinus optreedt. De pijn wordt vooral opgewekt nabij de ostia. Sterke drukverschillen (barotraumata) treden wel op tijdens een snelle afdaling van een vliegtuig, tijdens skiën of autorijden in de bergen of tijdens scubaduiken.

De behandeling bestaat uit verbeteren vd beluchting vd bijholte(n), bv door ESS.

Tumoren vd neus en neusbijholten

In de neus- en neusbijholten komt een grote diversiteit van tumoren voor.

Benigne tumoren

A.Inverted papilloma

Inverted papilloma (Ewingpapilloom) lijkt enigszins op een neuspoliep, vaak met een rood en hobbelig oppervlak. Het groeit meestal eenzijdig door de gehele neus en de neusbijholten met destructie van benige wanden in latere stadia. Histologisch zijn deze tumoren herkenbaar door naar binnen groeiende epitheel met spleetvormige lumina. Het belangrijkste S/ is neusverstopping, zelden komt verplaatsing vd oogbol of zenuwuitval voor.

Therapie bestaat uit radicale excisie vanwege de grote kans op recidieven. Maligne ontaarding treedt in 5 tot 10% vd gevallen op. Als er sprake is van maligniteit, is nabestraling nodig.

Maligne tumoren

B.Maligne tumoren vd neusbijholten

Maligne tumoren van de neusbijholten zijn zeldzaam. Ongeveer 70% ontstaat in de sinus maxillaris, ongeveer 25% in de sinus ethmoidalis. Het zijn meestal plaveiselcelcarcinomen. Adenocarcinomen worden vooral als beroepsziekte in het etmoïd gevonden bij houtbewerkers en leerlooiers na meer dan 20 jaar expositie aan houtstof, lijm en looistoffen. Er komen ook andere soorten tumoren voor.

De klinische verschijnselen zijn afhankelijk van de lokalisatie en uitbreiding van de tumor.

Behandeling kan bestaan uit inwendige en/of uitwendige radiotherapie en uit radicale excisie:

Maxillectomie is een excisie van de sinus maxillaris samen met de processus alveolaris aan dezelfde kant. Er ontstaat een grote opening in het palatum die met een prothese wordt opgevuld. Functioneel en cosmetisch geeft dit weinig problemen.
Laterale rinotomie voor een resectie van het ethmoïd. Dit kan indien nodig gecombineerd worden met een maxillectomie en eventueel ook met een exenteratio orbitae als er doorgroei is in de oogkas.
Frontobasale of craniofaciale resectie is een resectie van het etmoïdcomplex, meestal bilateraal, in geval van intracraniële doorgroei.
Endoscopische resectie is soms mogelijk.

Meestal wordt heelkunde gecombineerd met radiotherapie. Een bijzondere methode is het herhaald lokaal aanbrengen van cryostaticazalf (5-fluoro uracil) in de operatieholte (methode van Sato) waarvan goede resultaten zijn beschreven bij adenocarcinomen. De operatieholte (operatie vgl Denker) ontstaat uit het samenvoegen van de neusholte en de ipsilaterale sinus.

Traumata

De meeste traumata worden veroorzaakt door verkeers- en sportongevallen, agressie (vooral na alcoholgebruik), geboorte- en (soms) iatrogene problemen. Neustraumata kunnen als volgt worden ingedeeld.

A.Contusie

Bij een contusie kunnen ontvellingen, oedeem, hematoom en een kortdurende epistaxis optreden, maar het skelet van de neus blijft intact.

B.Septumhematoom

Septumhematoom vormt zich tussen perichondrium en kraakbeen, en leidt tot een septumabces met necrose van kraakbeen en inzakken van de neusring, indien niet tijdig verwijderd door incisie, drainage en tamponade. Bij kinderen leidt het door beschadiging van de groeicentra tot achterblijvende groei van de neus.

Neusverstoppingsklachten na een trauma moeten doen denken aan een septumhematoom. Dit vereist snelle behandeling ter voorkoming ve septumabces.

C.Neusfractuur

Bij neusfractuur kan men onderscheid maken naar:

-lokalisatatie
-ossa nasalia
-septum nasi
-alaire en triangulaire kraakbeentjes
-richting vd inwerkende kracht:

van lateraal komend
een beperkt geweld kan een impressiefractuur van een os nasale veroorzaken. Een groter geweld breekt beide ossa nasalia en het septum met als gevolg een uitwendige deviatie

van frontaal komend
het letsel kan beperkt blijven tot het distale gedeelte van de neus of de beide ossa nasalia kunnen gebroken zijn, wat resulteert in een brede, platte neus. Zelfs kan het uitwendig skelet naar binnen worden geponst waardoor letsels ontstaan van het etmoïdcomplex

van caudaal komend
relatief zeldzaam

combinaties met aangezichtsfracturen type Le Fort I, II en III, met nekfracturen en met andere schedelletsels

De diagnostiek van fracturen van het aangezicht berust op inspectie, palpatie en aanvullende radiologisch onderzoek. De uitwendige inspectie geeft vaak weinig informatie doordat lokaal oedeem of hematoom de benige structuren maskeert. Men moet de neus uitwendig onderzoeken van lateraal, van boven en van onderen. Inwendig moet men vooral letten op de stand van het septum en op de eventuele aanwezigheid van een septumhematoom.

Bij palpatie van de neus poogt men beweeglijkheid en ‘trapjes’ in het skelet op te sporen. Bij traumata van de orbita dient men na te gaan of er sprake is van dubbelbeelden, enophthalmus en verminderde beweeglijkheid van de oogbol. Bij fracturen van het middendeel van het aangezicht dient men vooral ook het gebit te onderzoeken en te letten op eventuele pathologische beweeglijkheid van de bovenkaak.

Complicaties van fracturen van het aangezicht en schedelbasis zijn:

-liquorrhoea
-meningitis
-hersenabcessen
-osteomyelitis
-vorming van mucoceles

Neustraumata die miskend of niet optimaal gereponeerd werden, kunnen blijvend in- en uitwendige neusscheefstand tot gevolg hebben, soms ook recidiverende meningitis (miskende liquorrhoea).

Afhankelijk van de uitgebreidheid van het trauma kunnen verschillende behandelingsprogramma’s worden gevolgd. Een enkelvoudige neusfractuur zonder dislocatie behoeft in principe niet te worden behandeld. Een neusfractuur met dislocatie dient direct na het trauma of na circa vijf dagen, als het oedeem is verdwenen, te worden gereponeerd.

Na repositie wordt de neus getamponneerd om de gereponeerde delen in de juiste positie te fixeren, bloeding te stelpen en een septumhematoom te voorkomen. Uitwendige fixatie vindt plaats met gipskap of kunststofspalk.

Wanneer een neusfractuur onderdeel is van uitgebreidere letsels vindt de behandeling plaats in teamverband door KNO-artsen, kaakchirurgen (stomatologen), neurologen, neurochirurgen en oogartsen.

D.Septumdeviatie

Een volledig vlak septum in de mediaanlijn is een uitzondering. Een sterke deviatie van het septum geeft klachten over:

-neusverstopping
-recidiverende rinosinusitis
-uitwendige vormverandering van de neus
-hoofdpijn

Een septumdeviatie wordt veroorzaakt door een trauma of door een verschil in groei tussen het kraakbenige en het benige septum. Vaak heeft een septum richels (cristae) en uitsteeksels (spinae). Spinae vindt men vooral op de plaats waar het kraakbenig septum, het vomer en de lamina perpendicularis van het etmoïd samenkomen.

De therapie bestaat uit een submuceuze neusseptumcorrectie in lokale of algemene anesthesie, waarbij het neustussenschot wordt rechtgezet en de spina wordt verwijderd. Soms wordt dit als een onderdeel van een tegelijkertijd uitgevoerde cosmetische correctie verricht. Tijdens de operatie wordt overtollig kraakbeen en bot verwijderd.

E.Septumperforatie

Een septumperforatie kan ontstaan door:

-een trauma,
-neuspeuteren,
-cocaïnesnuiven
-necrotiserende luchtwegaandoeningen
soms als complicatie na een septumoperatie

De klachten bestaan uit

-neusverstopping
-korstvorming
-recidiverende epistaxis
-soms fluitend geluid tijdens inademing

Als de perforatie voorin zit en groot is, kan de neus wat inzakken. Achter in de neus zijn perforaties vaak S/loos.

De therapie bestaat uit een siliconen afsluitplaatje (septum button) dat in het defect wordt geplaatst, of een operatieve sluiting.

Luetische perforaties zijn het gevolg van botaantasting; deze zitten dus vooral achterin het septum. Een tuberculeuze perforatie zit vooraan door destructie van het kraakbenige deel van het neustussenschot.

Andere afwijkingen

A.Polyposis nasi

Polyposis nasi (neuspoliepen) zijn gladde, grijze of roze uitzakkingen van (chronisch ontstoken) slijmvlies, gewoonlijk bilateraal. Hoewel ze goedaardig zijn, kunnen ze veel klachten geven door hun uitgebreidheid en hardnekkige recidiefneiging.

Klachten ervan zijn:

-neusverstopping
-reukverlies
-hoofdpijn
-drukgevoel
-rhinorrhoea
-sinusitis.

Lang bestaande poliepen kunnen omgevende structuren usureren, zoals de mediale orbitawand, de ossa nasalia en zelfs de schedelbasis. Neuspoliepen ontstaan vooral in het etmoïd, soms ook vanuit de concha media en in de sinus maxillaris. De etiologie is onduidelijk. Vooral chronische ontsteking speelt een rol. Allergie is geen causale factor. Poliepen bij kinderen treden voornamelijk op bij mucoviscidose (cystic fibrose, taaie slijmziekte). Een eenzijdige poliep die uitzakt in de nasofarynx wordt choanaalpoliep genoemd.

Polyposis kan medicamenteus of chirurgisch worden behandeld. De medicamenteuze behandeling bestaat uit lokaal of systemisch toegediende corticosteroïden.

Chirurgische verwijdering werd vroeger poliklinisch verricht met de koude lis (een dunne metaaldraad die rond de steel van de poliep in een buisje wordt getrokken, waardoor de steel van de poliep wordt afgesneden), tegenwoordig en bij hardnekkige gevallen door endoscopisch uitruimen van de bijholten.

B.Corpora aliena

Een eenzijdige rhinitis of rinosinusitis, vooral bij kinderen en geestelijk gestoorden, kan worden veroorzaakt door een corpus alienum. De afscheiding is meestal purulent en foetide, soms met enige bloedbijmenging. Na verwijdering van het secreet en afslanken van het slijmvlies dient het corpus alienum met een haakvormig instrument te worden verwijderd. Nooit met een pincet, omdat men daarmee het risico loopt het voorwerp dieper de neus in te duwen. (vnl gehoorgang)

C.Neusbloedingen

Neusbloedingen (epistaxis) komen veel voor. Bij kinderen ziet men ze na traumata of tijdens infectieziekten, bij ouderen vooral tegen gevolge van hypertensie. Ca 80% vd bloedingen ontstaat op de locus Kiesselbachi alias Little’s area, een vaatkluwen op het voorste onderste deel vh septum.

Men kan de oorzaken van de neusbloedingen onderverdelen in lokale en algemene:

Lokale oorzaken:

-neustraumata. Meestal kortdurend na een gering trauma zoals neuspeuteren, soms
langduriger bij uitgebreid trauma
-rhinitis, geïsoleerd of als onderdeel van een meer algemene ziekte zoals influenza,
die congestie van het slijmvlies veroorzaakt. De gedilateerde vaten zijn
kwetsbaarder voor microtraumata (door uitsnuiten, niezen)
-maligne tumoren in neus, neusbijholten of nasofarynx kunnen als eerste S/
eenzijdige neusbloedingen geven
-het juveniele agiofibroom is een benigne tumor, die vaak aanleiding geeft tot
recidiverende neusbloedingen

Algemene oorzaken

-hypertensie
-vaatafwijkingen als M Rendu-Osler (heriditaire hemorragische teleangiëctasieën)
-aandoeningen van bloed of bloedvormende organen, vooral als dit met een verlengde
stollingstijd gepaard gaan
-uremie
-geneesmiddelen zoals anticoagulantia en acetylsalicylzuur
-hormonale factoren. Premenstrueel en tijdens ZS treeds epistaxis vaker op.

De therapie hangt af van de oorzaak, hevigheid en lokalisatie van de bloeding. Meestal kan men volstaan met de patient rustig rechtop te laten zitten, de neus gedurende enige minuten stevig dicht te knijpen en eventueel koude kompressen op het voorhoofd of in de nek te leggen. Als dit niet helpt, kan men neusgang voor neusgang laten uitsnuiten en daarna tijdenlijk een wattenstrook met een decongestivum en een anestheticum in de neus brengen. Hierna kan de neus eenvoudig worden onderzocht en een klein bloedend vat thermisch of chemisch worden gecauteriseerd. Het laatste kan bijvoorbeeld door aanstippen met nitras argenti of met een wattendrager met enig onverdund trichloorazijnzuur of coaguleren mbv endoscopische technieken.

Voorzichtigheid is geboden omdat te agressieve coagulatie tot een septumperforatie kan leiden. Indien dit alles niet lukt, kan de neus worden getamponneerd met droge wattentampons, gaastampons al dan niet voorzien van een zalf, speciaal voor dit doel geconstrueerde opblaasbare ballontampons of eventueel met een Bellocqtampon. De Bellocqtampon is een via de mondholte in de nasofarynx ingebrachte gaastampon, die met een draad door een neusholte buiten op de neus wordt gefixeerd. Het is effectief, maar is buitengewoon onaangenaam voor de patient. Als deze therapieën evenmin succes hebben, kan de a sphenopalatina of a maxillaris worden afgebonden of geëmboliseerd.

Tampons in de neus kan men het beste ca drie dagen laten zitten. Daarna zijn ze door de slijmlaag die door de neus is geproduceerd, meestal eenvoudig te verwijderen.

Het spreekt vanzelf dat men bij forse of langdurige bloedingen het bloedverlies moet nagaan en eventueel aanvullen.

Reukstoornissen

Patienten die niet meer kunnen ruiken, raken daarmee hun olfactoire smaak kwijt, waardoor zij slechts zout, zoet, zuur, bitter en unami proeven. Deze mensen zijn gewoonlijk veel meer gehandicapt dan men zou denken en vaak erg neerslachtig.

Men onderscheidt

-anosmie (niets ruiken)
-hyposmie (verminderd ruiken)
-kakosmie (gewaarworden van een vieze geur)
-parosmie (afwijkende geursensaties hebben)

Een reukstoornis kan perceptief (neurologisch) zijn of conductief (mechanisch).

Perceptieve reukstoornissen zijn vaak irreversibel. Ze kunnen ontstaan door een stoornis van het reukepitheel, van de fila olfactoria of van het zenuwstelsel.
Omdat het reukepitheel zichzelf kan vernieuwen, komt het toch regelmatig voor dat, soms zelfs na enkele maanden, de reuk nog terugkeert.

Oorzaken van perceptieve reukstoornissen zijn:

-Traumata (al dan niet met fractuur vd voorste schedelbasis of door chirurgisch
ingrijpen)
-Virale laesies (influenzavirus)
-Tumoren in de voorste schedelgroeve (bulbus-olfactoriusneurinoom)
-Toxische beschadiging door chemicaliën als arseen en H2S
-Dementie van Alzheimer
-Het syndroom van Kallman (congenitaal hypogonadisme met aplasie van de bulbus
olfactorius)

Conductieve reukstoornissen zijn in principe reversibel. Voorbeelden zijn een slijmvlieszwelling in de neus (reactief), polyposis nasi of een ernstige septumdeviatie.

Het onderzoek omvat een rinologisch routineonderzoek, aangevuld met reukonderzoek, neusendoscopie en een CT-scan van de neusbijholten.

Voor reukverlies van perceptieve aard bestaat geen causale therapie. Bij conductief reukverlies is in het algemeen behandeling mogelijk. Deze kan variëren van behandeling met corticosteroïdhoudende neussprays bij allergische slijmvlieszwelling tot endoscopische etmoidectomie bij polyposis.

Oorzaken van neusverstopping

Mechanisch

-septumafwijkingen
-polyposis
-corpus alienum
-tumoren
-choanaalatresie
-meningocele

Alergisch

-pollinosis
-perennial
-rhinitis all

Infectieus

-virus
-bacterie
-schimmel
-sinusitis
-adenoiditis
-lepra
-immuundeficiëntie
-rhinitis atrophicans

Restgroep

-rhinitis vasomotoria
-rhinitis medicamentosa
-ZS
-antihypertensiva
-M Wegener
-mucoviscidose
-primaire ciliaire dyskinesie

Het bovengenoemde is informatief bedoeld. Het kan mensen die aan reukstoornissen lijden bewust maken waar de KNO arts en collega's bij het onderzoek, diagnostiek en behandeling mee te maken kunnen krijgen.

Was en wees jezelf

2007-09-05T06:52:00.000-07:00

Water is de bron van alle leven, we bestaan grotendeels uit water, en is daarmee voor de lichaamsfuncties, inclusief de huid, van elementair belang.

Onze huid is de buitenste laag van ons lichaam en beschermt onze organen tegen stoten en schaven. Ook beschermt hij ons lichaam tegen uitdroging en regelt hij onze temperatuur. Verder zorgt hij ervoor dat schadelijke bacteriën niet in ons lichaam kunnen doordringen.

De huid is opgebouwd uit verschillende lagen. De huid is op sommige plaatsen heel dun, zoals op ons voorhoofd en de oogleden. Op andere plaatsen, zoals de voetzolen en handpalmen, is onze huid juist dik. Voel maar eens aan je oogleden en kijk en voel daarna aan je handpalmen.

Dagelijks grondig wassen met water is voldoende voor het verwijderen van zweet en vuil. De buitenste laag van de huid, waarin de huidcellen als het ware met specie aan elkaar vastzitten, kan maar een klein beetje water opnemen of afgeven. Zo kan water niet zomaar de huid binnendringen en kan er ook niet teveel vocht uit het lichaam verdwijnen.

Talg en zweet vormen een vetlaagje op onze huid. Deze film bevat stoffen die de huid soepel houden. Ze wordt wel “hydrolipidelaag” genoemd. Bij te lang contact met water zwelt de huid op en kan er meer vocht verdampen waardoor onze huid uitdroogt.

Een haar bestaat uit een wortel, die in de huid vast ligt, en het zichtbare deel van de haar, de schacht. De haar is elastisch, kan water opnemen en wordt door talgklieren vet gehouden. In ons haar komt naast talg en huidschilfers ook vuil terecht.

Vettig vuil wordt door water alleen niet verwijderd. Daar is een wasactieve stof voor nodig die een brug vormt tussen water en vet, substanties die elkaar normaal gesproken afstoten, en het vettig vuil los maakt van de huid en het haar. Omdat we allemaal, de een wat meer dan de ander, vettig vuil kunnen oplopen is dan ook het zuinige gebruik van een zuivere gel of zuiver zeepje met de ideale compositie van natuurzuivere ingredienten , waarmee je na gebruik lekker naar jezelf blijft geuren, aan te raden.

Het kan nodig zijn om een droge huid en of het haar iets “ bij te voeden” met een plantaardige basisolie of een combinatie daarvan. Voordelen van plantaardige oliën op de huid zijn de vochtbindende eigenschappen, het zacht en soepel houden van de huid en - meestal indirect - een positieve invloed op een aantal huidaandoeningen, waaronder bepaalde soorten eczeem.

De keuze van de olie wordt bepaald door factoren als leeftijd, seizoen, huidgesteldheid en aandoeningen. Soms is een wat vettere olie gunstiger, soms een iets “ drogere”.

Prachtig ecosysteem

2007-09-05T06:30:00.000-07:00

Onze huid is een prachtig ecosysteem met een grote gemengde, maar stabiele populatie van micro-organismen waarbij factoren als temperatuur, vochtigheid en zuurgraad van invloed zijn op geslaagde kolonisatie.

Bij bacteriën denkt men vaak aan ziekteverwekkers, maar er zijn ook veel nuttige bacteriën. Die spelen een hoofdrol bij het beschermen van ons organisme tegen infecties.

Dag en nacht zijn deze " blijvertjes " (de commensalen) op en in onze huid in de weer om de " voorbijgangers " (de transienten), die ons ziek kunnen maken, te elimineren. Ze horen bij ons leven en we kunnen niet zonder ze.

Werden tot voor kort huidbacteriën alleen geïdentificeerd door ze te kweken op een voedingsbodem, dan ziet men alleen de bacteriën die daarop kunnen groeien, door nieuwe technieken heeft men kunnen vaststellen dat bijvoorbeeld alleen al op de onderarm van mensen meer dan 180 soorten bacteriën leven. Hoewel mensen een aantal soorten bacteriën gemeenschappelijk hebben verschilt de huidflora van persoon tot persoon.

Maar de bacteriën op en in onze huid spelen ook een belangrijke rol bij het omzetten van de vele stoffen, de substraten die in onze klieren worden geproduceerd en op en in de huid vrijkomen, naar lichaamseigen geuren.

De kwalitatieve en kwantitatieve samenstelling van de substraten wordt mede bepaald door nutriele en endocriene invloeden van binnenuit. De samenstelling van de geurstoffen op de huid kan dan ook per persoon van dag tot dag variëren.

Met prebiotica, voedingsstoffen voor bacteriën,of probiotica, toevoeging van bacteriën, in een deo of andere cosmetica, kan de huidflora en daarmee de lichaamseigen geur van buitenaf worden beïnvloed.

Je kunt met lactobacillen werken om te bezien in hoeverre het door melkzuurbacteriën geproduceerde mevalonzuur aanleiding zou kunnen zijn tot synergie met coryneforme bacterien en of daardoor androstenen in grotere mate geproduceerd zouden kunnen worden.

De industrie is alweer bezig om produkten met microbiële culturen, zoals de Lactobacillus ala-odoris, te ontwikkelen om lichaamseigen geuren te bestrijden.

Maar waarom zou je je goede huidflora, die bij een gezond mens in balans is en perfect haar werk doet , gaan bestrijden of manipuleren.

Wel dagelijks spoelen, spaarzaam met een natuurzuiver zeepje, tanden poetsen en een tongschraper gebruiken.

De ommekeer

2007-09-04T09:14:00.000-07:00

Ik zat jaren geleden in mijn eentje in een gerenommeerde geurstudio achter een geurorgeltje uit liefhebberij een niet onverdienstelijk parfummetje te maken.

Overprikkeld geraakt door de vele synthetische geurtjes die mijn neus waren gepasseerd vroeg ik aan de houdster van de studio, die voorovergebogen nieuwsgierig en gedienstig volgde wat ik aan het componeren was, of ik even aan haar hals mocht ruiken.

Ik rook ter hoogte van haar halsslagader een heerlijke mengeling van licht zweet en bereidwilligheid en zei spontaan ” je ruikt heerlijk ” . “ Maar ik heb helemaal niets op ”, zei ze geschrokken alsof ze zich betrapt voelde , waarop ik antwoordde: “ daarom juist. ”

Het parfummetje, dat ik “ Scent of Air ” doopte, heb ik nog afgemaakt en meegenomen maar toen ik, op verzoek van de studiohoudster, de receptuur aan haar gaf wist ik al voor mijzelf: er gaat niets boven natuurlijke geuren, zoals onze lichaamseigen geur .

Ik besefte dat wij van onszelf geuren en kleuren en maakte een ommekeer die het begin werd van een boeiende ontdekkingsreis naar mijzelf.

Het maken van een goed geurtje achter een orgeltje blijft een boeiende bezigheid waarvoor je veel kennis en geurgevoel nodig hebt.

En je kunt, wanneer je door een gezonde lijfstijl lekker van jezelf ruikt, altijd nog een parfummetje van je eigen lichaamsgeur (laten) maken.

Met de vet enfleurage methode, dezelfde techniek waarmee men vroeger de absolue van tere bloemblaadjes won, is dat mogelijk.